پویهٔ پیدایش سندیکاهای کارگری در ایران – بخش سیزدهم
پویهٔ پیدایش سندیکاهای کارگری در ایران – بخش سیزدهم
همان‌طور که اشاره شد اعتصاب کارگران راه‌آهن در شمال کشور از مهم‌ترین رخدادهای جنبش کارگری و سندیکایی ایران در دوران دیکتاتوری رضاخان است. اعتصاب بزرگی در شمال ایران از طرف کارگران راه آهن صورت گرفت. این اعتصاب که با هدف بهبودی شرایط کار و وضع اقتصادی کارگران سامان داده شده بود، با خشونت تمام از سوی دولت سرکوب شد و تعداد بسیاری از کارگران نیز بازداشت شدند. بااین‌حال رهبران اعتصاب در آن زمان ناشناخته ماندند و تنها در سال ۱۳۱۶ و در زمان دستگیری گروه ۵۳ نفر بود که ۱۷ نفر از مسئولان این اعتصاب شناخته شده و دستگیر شدند.
از اعتصاب‌های این سال می‌توان به اعتصاب هزارودویست کارگر راه‌آهن مازندران اشاره کرد که بر اثر این اعتصاب در سال ۱۳۰۸ هیجان و جنبشی در کارخانه کبریت‌سازی تبریز و میان قالی‌بافان رخ داد . در ماه مه ۱۳۰۹ در نتیجه اخراج عده زیادی کارگر در معدن نفت دوباره جنبشی واقع گردید. رهبری این جنبش‌ها در دست حزب و اتحادیه‌های انقلابی بود. درواقع بین سال‌های ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۱ جنبش کارگری یکی از سال‌های اوج خود را از سر می‌گذراند.
رکود اقتصادی در کشورهای سرمایه‌داری بین سال‌های ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۱، جهان را دچار بحرانی بی‌سابقه کرد که به‌نوبه خود تأثیری جدی بر اقتصاد ایران داشت. بحران شدیدی صنایع و کشاورزی را دربر گرفت. وضعیت زحمتکشان که در شرایطی سخت زندگی می‌کردند وخیم‌تر از گذشته شد، ساعت‌های کار افزایش یافت و هم‌زمان دستمزدها کاهش پیدا کردند. شرایط کار طاقت‌فرساتر شد و درنتیجه فقر و گرسنگی و بیکاری رو به‌فزونی گذاشت. در چنین شرایطی موج اعتصاب‌های کارگری در کشور به‌رهبری حزب کمونیست ایران سلف حزب تودهٔ ایران و اتحادیه‌های کارگری اوج گرفت.
پایان بخش سیزدهم – ادامه دارد
به نقل از ضمیمهٔ کارگری «نامۀ مردم»، شمارۀ ۷۹، ۱۳ آذر ۱۴۰۲
