نگاهی به مبارزات کارگران و سندیکاهای کارگری جهان علیه کارفرماها و سرمایه‌داران در سال گذشته
در سراسر جهان طی سال گذشته کارگران برای بهبود شرایط زندگی و دستمزد و داشتن حقوق بازنشستگی مناسب، علیه استثمار سرمایه‌داری و سرکوب حقوق سندیکایی در شکل‌های مختلف از اعتصاب تا تظاهرات موضعی در محیط کار یا در سطح شهر به مبارزه پرداختند. در سطرهای زیر به بخشی از این مبارزات اشاره می‌کنیم:
نیجریه – با فراخوان کنگره کارگری نیجریه اعتصاب سراسری در این کشور برگزار شد و کارگران به‌ویژه نفتگران بر پایان فقر، مهارتورم، توقف برنامه آزاد سازی قیمت‌ها، و ناامنی در نیجریه تاکید کردند. کارگران در پایتخت این کشور، شهر ابوجا، تظاهرات خود را از مقابل مقر کنگره کارگری نیجریه شروع کردند و با حرکت در خیابان‌های اصلی، خود را به محل مجلس ملی و نزدیک دفتر رئیس جمهوری نیجریه رساندند. کارگران صنعت نفت پیشاهنگ این اعتصاب سراسری بودند. کارگران اعتصابی دست‌نوشته‌هایی با عناوین: “پایان دادن به فقر و گرسنگی”، “حمایت از صنایع محلی”، “تعمیر پالایشگاه‌های محلی”، “پایان دادن به کاهش ارزش نایرا (واحد پول نیجریه) ” و “اخذ مالیات از ثروتمندان و یارانه دادن به فقرا” در دست داشتند. رئیس کنگره کارگری نیجریه درجمع کارگران اعتصابی در ابوجا گفت: دستمزد با هزینه‌های زندگی هم‌خوانی ندارد و دولت باید مشکلات اقتصادی مردم را با هدف کاهش درد و رنج آنان حل کند. آزاد سازی قیمت سوخت توسط رئیس جمهوری نیجریه مشکلات اقتصادی مردم این کشور را تشدید کرده است.
کانادا – مبارزات کارکنان دولت فدرال کانادا و موفقیت تاریخی آنان؛ در اول سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۵۵۰۰۰ نفر از کارکنان بخش خدمات عمومی دولت فدرال کانادا، برای افزایش دستمزد و بهبود شرایط کاری و کاهش قیمت مواد غذایی، دست به اعتصاب وسیع و طولانی زدند، اعتصابی که در تاریخ کانادا بی نظیر بود. این اعتصاب با حمایت وسیع مردم و دیگر اتحادیه‌ها روبرو گردید. کارکنان سرانجام موفق شدند افزایشی ۱۲.۵ درصدی دستمزد برای مدت ۴ سال و مبلغ ۲۵۰۰ دلار کانادا یکبار پرداختی را بدست آورند.
شیلی – مبارزه کارگران شیلی برای افزایش دستمزد؛ سال گذشته نمایندگان مجلس لایحه‌ای را تصویب کردند که حداقل دستمزد را به‌تدرج به سطح ۵۰۰ هزار پزو (۳۲ میلیون تومان) افزایش می‌دهد. در این رابطه دبیر کل مرکز واحد کارگران شیلی می‌گوید: نکته اصلی این است که این توافق امکان بازیابی توانایی مصرف طبقهٔ کارگر را فراهم می‌کند. بنابراین توافق حداقل دستمزد به‌تدریج ۵۰۰ هزار پزو افزایش می‌یابد. از اول تابستان و از ماه می/ اردیبهشت – خرداد ماه امسال شروع و نیز عطف به ماسبق می‌شود. دستمزد از ۴۱۰ هزار پزو به ۴۶۰ هزار پزو افزایش می‌یابد. در ماه اول پاییز دستمزد دوباره به۴۶۰ هزار پزو افزایش ییابد تابستان در نهایت در تابستان ۱۴۰۳به مبلغ ۵۰۰ هزار پزو افزایش می‌یابد. وی ادامه می‌دهد که: مردم خواهان افزایش فوری حقوق بازنشستگی- بازنشستگی تضمینی و همگانی- به‌مبلغ ۲۵۰ هزار پزو (حدود ۱۵ میلیون تومان) می‌باشند.
آفریقای جنوبی – مبارزه کارگران افریقای جنوبی علیه نقض حقوق و آزادی‌های سندیکایی؛ کارگران مواد غذایی و کشاورزی علیه شرکت تولیدی مواد غذایی و گوشت مرغی در کاوا زولو (آفریقای جنوبی) دست به اعتصاب گسترده زدند. شرکت تولیدات مواد غذایی و گوشت مرغ (آر- سی-ال) با ۲۱ هزار کارگر و کارمند یکی از شرکت‌های بزرگ آفریقای جنوبی در این صنعت می‌باشد. کنگره اتحادیه‌های کارگری آفریقای جنوبی (کوساتو) در شهر کاوا زولو-ناتال از اعتراضات صنعتی اتحادیه هم‌وَند خود- اتحادیه دموکراتیک کارگران مواد غذایی و کشاورزی (ا-اف-ا-دی-دبیلیو- یو )- علیه شرکت تولیدی مواد غذایی و گوشت مرغی (آر- سی-ال) حمایت می‌کند. این اعتصاب علیه تضعیف وقیحانهٔ حقوق کارگران، حق برخورداری از قرارداد دسته‌جمعی و آزادی پیوستن کارگران به اتحادیه می‌باشد. ما عمیقاً معتقدیم که شرکت بزرگ تولید موادغذایی (آر-سی-ال) از حربهٔ غیرقانونی یورش به اتحادیه استفاده کرده تا کارگران را از سازماندهی در اتحادیه‌های خود منصرف کند. ما از طریق اتحادیه هم‌وَند خود با خبر شدیم که این شرکت به‌طورغیرقانونی حق سازمان‌یابی کارگران را لغو کرده است تا از این طریق حقوق قانونی آنان را تضعیف و استثمار را تشدید کند.
فرانسه – جنبش کشاورزان؛ اعتراض کشاورزان به قراردادهای تجارت آزاد، اختصاص بودجه به جنگ و رشد فقر میلیون‌ها کشاورز در ۱ فوریه ۲۰۲۴/ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲ با ماشین آلات کشاورزی خود در سراسر فرانسه در اعتراض به سیاست‌های نولیبرالی دولت که منجر به تضعیف درآمد خرده کشاورزان و افزایش سود شرکت‌های بزرگ کشاورزی در فرانسه گردیده است، به خیابان‌ها آمدند. طبق گفته اولیویه مورن، رئیس سندیکای مودف (جنبش برای دفاع از حقوق کشاورزان خرده‌پا و خانوادگی) قیمت پرداختی به محصولات کشاورزی کفاف هزینه‌های تولید این محصولات را نمی‌کند. و همین امر باعث گشته است که هزاران کشاورز خرده‌پای خانوادگی از عرصه کشاورزی ناپدید شوند و آمار نشان می‌دهد که تعداد آن‌ها از ۱.۶ میلیون کشاورز در سال ۱۹۸۱/۱۳۶۱به ۴۰۰ هزار در سال ۲۰۱۹ / ۱۳۹۸ کاهش پیدا کند. در این میان کشورهای اتحادیه اروپا در حال بستن قراداد آزاد سازی واردات محصولات کشاورزی با شیلی و چند کشور آمریکای لاتین به نفع صنایع کشاورزی بزرگ می‌باشند. جنگ جاری در اوکراین و عدم وجود تعرفه نسبت به محصولات کشاورزی اوکراین، خانه‌خرابی کشاورزان را دوچندان کرده است. و دولت فرانسه برای جلوگیری از گسترش اعتراضات و مهار آن، ۱۵۰ میلیون یورو به شرکت‌های بزرگ کشاورزی پیشنهاد کمک کرده که این امر موجب نارضایتی کشاورزان فقیر گردیده است.
آلمان – اعتراض وسیع کشاورزان؛ کشاورزان آلمان در اعتراض به سیاست‌های کشاورزی دولت فدرال و حذف تعرفه محصولات کشاورزی روی محصولات کشاورزی وارداتی، در اولین روزهای سال ۲۰۲۴ به خیابان‌ها آمدند. در این بین حزب‌های دست راستی آلمان تلاش دارند این اعتراضات را به نفع خود مصادره کنند. بنابه نوشته روزنامه “عصر ما” نشریه حزب کمونیست آلمان: “همبستگی با کشاورزان یک ضرورت اجتماعی است. درست مانند همه زحمتکشانی که برای منافع و حقوق خود مبارزه می‌کنند. حال این پرسش مطرح می‌شود که آیا سودجویان موفق به ایجاد تفرقه بین ما خواهند شد؟ طوری که ما با هم‌دیگر پس از تقسیم سود بین ارتش و کنسرن‌های بزرگ تنها بر سر مسائل رقت‌انگیز بجنگیم. آنانی که حاضر نیستند مانند کشاورزان با تراکتور خیابان‌ها را مسدود کنند یا مانند لکوموتیورانان راه‌آهن اعتصاب کنند، باید برای فشارهایی بیشتر و خشن‌تر که به فقرا، سالمندان، کودکان، و پناهندگان روا داشته می‌شود در انتظار باشند.
شدت واکنش دولت و رسانه‌ها به این دلیل است، زیرا که روایت‌های تفرقه‌افکنانه آنان محکوم به شکست است. برای مردم کاملاً آشکار شده است که “نقطه عطف” مورد نظر دولت برای کارگران و زحمتکشان که با فروش نیروی کار خود امرار معاش می‌کنند چه معنایی دارد: تورم تمامی درآمد آنان را می‌بلعد. در بودجه جدید باید همه چیز به‌خاطر جنگ اوکراین و علیه روسیه کنار گذاشته شود. درحالی که با توقف تجهیزات و ارسال سلاح به اوکراین، سرمایه کافی وجود خواهد داشت تا بتوان منافع افراد جامعه را تأمین کرد.
آمریکا – اعتصاب بزرگ کارگران صنایع اتومبیل‌سازی؛ ۱۳ هزار عضو اتحادیه کارگران متحد صنعت اتومبیل سازی آمریکا (یو ای دبلیو) در روز جمعه ۲۴ شهریور هم‌زمان در کارخانه جی ام در شهر وِنتزویل (ایالت میسوری )، کارخانه فورد در شهر وِین (ایالت میشیگان) و کارخانه استلانتیس در شهر تولیدو (ایالت اوهایو) در اعتراض به پایین بودن دستمزد و عدم تطابق آن با میزان تورم جاری در آمریکا دست به یک اعتصاب وسیع زدند که در تاریخ مبارزات کارگری معاصر آمریکا بی‌نظیر بود. یو ای دبلیو با بیش از ۱۵۰ هزار کارگر عضو، آمادگی خود را برای یک اعتصاب سراسری در صورت عدم پاسخگویی شرکت‌های فوق‌الذکر اعلام کرد. خواست‌های اصلی شامل افزایش دستمزد کارگران موقت، افزایش متناسب دستمزد ساعتی مطابق با افزایش هزینه زندگی که از سال ۲۰۰۹ / ۱۳۸۸متو قف شده بود، افزایش ۴۰ درصدی دستمزدها، پایان دادن به تبعیض مزدی و مزایا. این اعتصاب بعد از ۶ هفته و قبول بخش‌هایی مهم از خواسته‌های آنان پایان یافت.
هند – اعتصاب کشاورزان؛ ۳ اسفند ۱۴۰۲ هزاران کشاورز از سراسر هندوستان با شعار: “باهم به‌سوی دهلی برویم”، تظاهرات عظیم خود را به سمت دهلی نو، پایتخت هند، آغاز کردند. خواست‌های کشاورزان شامل خرید تضمینی محصولاتشان از طرف دولت، بخشودگی وام‌های دریافتی و حذف سیاست‌های دولت که به کشاورزان آسیب می‌رساند، اعتراض به خصوصی سازی شرکت برق که به کشاورزان خدمات می‌دهد و جبران خسارت برای کشته شدگان اعتراضات سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ / ۱۳۹۹- ۱۴۰۰ (در این تظاهرات حدوداً ۶۰۰ نفر کشته شدند) و همچنین خواستار استعفای وزیر کشاورزی شدند که پسرش متهم به زیر گرفتن کشاورزان معترض می‌باشد. کشاورزان تراکتورها و سایر خودروهای کشاورزی خود را به‌حرکت درآورده و چندین بزرگراه را مسدود کردند.
کوبا – جنبش جهانی سندیکایی از کوبا حمایت می‌کند؛ بیانیه فدراسیون جهانی سندیکاهای کارگری در رابطه با حوادث اخیر کوبا. بار دیگر، حلقه امپریالیستی، به‌رهبری آمریکا، گستاخانه تلاش می‌کنند که از نارضایتی شهروندان کوبایی، به‌دلیل کاستی‌ها و کمبودها در بازار داخلی این کشور سوءِاستفاده کنند. آنان تلاش دارند که دوباره حملات خود را تشدید کرده و به هر طریق ممکن جلو انتخاب انقلابی مردم کوبا برای آینده سوسیالیستی را بگیرند.
فدراسیون جهانی سندیکاهای کارگری همبستگی خود را با مقاومت مردم و دولت کوبا اعلام می‌دارد، آنان دوباره قربانی عواقب تحریم‌های جنایتکارانه علیه کشورشان همچنان تلاش دارند در امور آن کشور دخالت کنند. کاملاً آشکار است که حلقه‌های مشخصی، با روشی‌هایی متفاوت تلاش دارند انقلاب کوبا را سرنگون سازند، تمام تلاش‌شان این است که از نارضایتی شهروندان کوبایی از کمبودهای موجود سوءِاستفاده کنند و فشارها و تضییقات را علیه دولت سوسیالیستی کوبا شدت ببخشند. این امر غیرقابل قبولی است. آنانی که به‌وجود آورنده این اوضاع به‌دلیل اعمال محاصره اقتصادی جنایتکارانه‌شان هستند، حالا خود را حامی مردم قهرمان کوبا قلمداد می‌کنند.
جنبش سندیکاهای کارگری به‌طوراستوار در کنار کوبا ایستاده و از حقوق غیرقابل‌انکار مردم کوبا برای تعیین سرنوشت خود برای حال و آینده‌شان ایستاده است. ما خواهان لغو محاصره ضد دموکراتیک و ضد مردمی‌ای می‌باشیم که به‌مدت ۶ دهه مانع دسترسی مردم به منابع ضروری و حیاتی بوده و توسعه اقتصادی کشور را محدود کرده وحق تعیین سرنوشت آنان را نادیده گرفته است.
فلسطین – سندیکاهای کارگری علیه نسل‌کُشی دولت نژادپرست اسراییل در نوار غزه و مبارزه سندیکاهای کارگری برای جلوگیری از صدور اسلحه به اسراییل؛ ارتش اسرائیل با جنگ علیه مردم فلسطین یک نسل‌کُشی تاریخی را رقم زده است. این نسل‌کشی تا کنون بیش از ۳۳ هزار نفر کشته و زخمی داشته که اغلب آنان کودکان و زنان فلسطینی می‌باشند. هم اکنون ۲.۲ میلیون فلسطینی در جلو چشم جهانیان در خطر قحطی و گرسنگی قرار دارند. اتحادیه‌های کارگری در سراسر جهان در دفاع از حق مردم فلسطین و جلوگیری از نسل‌کُشی جاری در چندین کشور با ایجاد موانع و تظاهرات از ارسال اسحه به اسراییل جلوگیری کردند. در بندر ناپل کارگران از رسیدگی به محموله‌های اسلحه به مقصد اسرائیل خودداری کردند. در بارسلونا کارگران بندر اعلام کردند که اسلحه و مهمات به مقصد اسرائیل را به کشتی‌ها بار نخواهند زد. اتحادیه‌های کارگری هند نیز با توافق ارسال کارگر از هند به اسراییل مخالفت کردند. همچنین کارکنان و کارمندان شرکت گوگل در ایالت نیویورک آمریکا با تجمع مخالفت خود را با قرارداد یک میلیارد دلاری میان گوگل و دولت اسراییل اعلام کردند. کارکنان معترض شعاردادند: “هیچ حقی در فناوریهای ما برای دولت آپارتاید اسراییل وجود ندارد.” کارکنان گوگل اعلام کرده‌اند ارتش اسراییل با استفاده از فناوریهای نو ازجمله هوش مصنوعی به نسل‌کُشی در غزه مشغول است.
آرژانتین – کارزار سندیکاهای کارگری برای کاهش ساعات کاری. نشست هماهنگی و هم‌اندیشی میان فدراسیون جهانی سندیکاهای کارگری و چند سندیکای کارگران رشته‌های صنعتی آرژانتین با حضور چند سازمان وابسته و دو ناظر برگزار شد. در این جلسه موضوعاتی مانند مبارزه هماهنگ اتحادیه‌ها در طرح مطالبه‌های کارگران در دیوان عالی دادگستری و دفاع از حق اعتصاب مورد بررسی و تصمیم‌گیری قرار گرفت. همچنین پیرامون راه‌اندازی کارزار جدید برای کاهش ساعات کاری بدون کاهش دستمزد که خواسته تاریخی دبلیو اف تی یو است بحث شد. در این زمینه سندیکاها سازماندهی اعتصاب را تدارک می‌بینند.
یونان – اعتصاب کارگران صنایع داروسازی؛ فدراسیون ملی کارگران در صنایع دارویی یونان خواستار مشارکت گسترده در اعتصاب ملی و سراسری با خواست قرارداد جمعی و افزایش دستمزد و شرایط بهترمحیط کاری است. در بیانیه مطبوعاتی این مرکز سندیکایی از جمله آمده است جلسه جدیدی از اتحادیه ما با هیئتی از شرکت‌های دارویی در مورد قراردادهای دسته‌جمعی برگزار شد. از این جلسه مشخص شد که کارفرمایان صنایع دارویی با امضای قرارداد جمعی جدید مخالفت می‌کنند. آنان به دنبال کاهش حقوق و دستمزد کارگران کارمندان هستند. ما خواستار یک قرارداد جمعی با افزایش دستمزد، برقراری هفته کاری ۵ روزه تا ۸ ساعته، تمدید حقوق کار هستیم و در این راه از حق اعتصاب استفاده خواهیم کرد. امضای یک قرارداد جمعی با افزایش همه دستمزدها – حداقل دستمزد ۹۵۰ یورو، بازسازی سه‌سالانه‌ها با مزایای ۵ تا ۹ درصد، پذیرش مزایای مدرک دانشگاهی، مهارت‌های زبان خارجی، استفاده از کامپیوتر – لپ تاپ و دستیار داروخانه، حقوق برابر در برابر کار برابربرای همه کارگران زن و مرد.
برزیل – اعتصاب کارگران برق؛ دستمزدهای معوقه را پرداخت کنید. صدها کارگر خدمات برق رسانی در مناطق مختلف برزیل در یک تظاهرات اعتراضی در مقابل دفتر مرکزی شرکت برق کوئلبا در شهرستان سالوادور تجمع کرده و خواستار دریافت مزد و مزایای معوقه خود و توقف برنامه خصوصی سازی شدند. دبیر سندیکای کارگران برق رسانی لوسیا مایا، در این تظاهرات حضور داشت و هشدار داد که “کوئلبا شرکت اصلی است که شرکت پیمانکار به‌نام فلوری پارک را استخدام کرده است و باید مسئولیت پرداخت کلیه حقوق کارگران را بر عهده بگیرد. شرکت اصلی و همچنین پیمانکار ماه‌های متوالی دستمزد و مزایای کارگران را پرداخت نکرده‌اند.
کره‌جنوبی- اعتصاب بزرگ ۲۰۰ هزار معلم؛ در میانه تابستان سال گذشته شهر سئول پایتخت کره‌جنوبی شاهد اعتصاب یکپارچه ۲۰۰ هزارتن از آموزگاران و فرهنگیان این کشور بود. افزایش دستمزد، اختصاص بودجه کافی به سیستم آموزشی و برخورداری از مرخصی با حقوق مطالبه فرهنگیان کره‌جنوبی است.
صربستان – اتحادیه‌های کارگری متحد صربستان با شعار “آینده فرزندان ما را خراب نکنید” فراخوان اعتصاب داده و صدها کارگر و معلم در یک تجمع اعتراضی شرکت کردند. در اوایل زمستان پارسال اتحادیه‌های کارگری متحد صربستان با شعار “آینده فرزندان ما را خراب نکنید” در مقابل ساختمان شهرداری شهر پریبوج تجمع اعتراضی برگزار کردند. صدها کارگر رشته‌های برق، ترابری، ساختمان سازی، خدمات شهری، رفتگران، همراه با معلمان در اعتصاب یک‌روزه شرکت کردند. هدف از این اعتراض رسیدگی به وضعیت فاجعه‌بار کلاس‌های پیش دبستانی و دوره دبستان و نیز افزایش هزینه‌های آموزش بود.
پرتغال – رانندگان اتوبوس‌های شهر پورتو به اعتصاب دست زدند. رانندگان مدارس و برخی خطوط شهری در پورتو در روزهای ۱۴ و ۱۵ دسامبر/ آذر- دی‌ماه سال گذشته علیه سلب حقوق، تبعیض، و دفاع از حقوق مشروع خود اعتصاب کردند. آنان رانندگان و کارگرانی هستند که شرکت چندملیتی یی‌اورست بدون قرارداد رسمی و به‌صورت موقت استخدام کرده است. رانندگان و پرسنل اتوبوس‌رانی شهر پورتو به اخراج دسته‌جمعی همکاران خود اعتراض کرده و اعتصاب دو روزهای را سازمان دادند که با موفقیت و عقب‌نشینی شرکت چند ملیتی همراه شد.
هند – اعتصاب پرستاران هند؛ کارکنان بیمارستان‌ها و پرستاران هندی در جنوب این کشور در اعتراض به عدم افزایش حقوق و اصلاح قراردادهای خود دست به اعتصاب زدند. پرستاران معتقدند باوجود طرحی بودن وضعیت شغلی خود به‌اندازه نیروهای رسمی مجبور به کار بوده اما حقوق اندکی دریافت می‌کنند. سخنگوی پرستاران و کارکنان بیمارستانی هند در یک کنفرانس خبری با حضور رسانه‌ها اعلام کرده است: افزایش دستمزد و کاهش فشار کاری از جمله مطالبات این نیروهاست.
آمریکا – کارکنان موزه‌ها و گالری‌های هنری آمریکا خواستار افزایش مزد و امضای قرادادهای رسمی شدند. در نشست اتحادیه موزه‌های آمریکا کارمندان، متخصصان، و کارگران موزه‌های فیلادلفیا به وضعیت مزدی و شرایط کار خود اعتراض کردند. کارکنان توجه خود را به اختلاف نظر با صاحبان موزه‌ها و گالری‌ها درباره قرارداد خود معطوف کرده و اعلام کردند با ادامه روند عدم اصلاح قراردادها دست به اعتصاب می‌زنند. در تصاویر اعتراضی منتشر شده در شبکه اجتماعی اینستاگرام و فیس‌بوک، اعضای اتحادیه کارکنان نوشته بودند “حقوق ما را درست پرداخت کنید!”
آلمان – کارکنان خدمات زمینی شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزای آلمان برای مدت ۲۴ ساعت دست به اعتصاب زدند. یکی از مهم‌ترین سندیکاهای کارگری آلمان به نام “وردی” از کارکنان زمینی لوفت‌هانزا خواسته است به‌نشانه اعتراض به اختلاف دستمزدها، کار خود را ترک کنند. وردی اعلام کرد از کارکنان زمینی خطوط هوایی آلمان در فرودگاه‌های فرانکفورت، مونیخ، هامبورگ، برلین، و دوسلدورف می‌خواهد تا به اعتصاب بپیوندند. همچنین سندیکای لوکوموتیورانان آلمان فراخوان اعتصاب سراسری داد. این اعتصاب با استقبال لوکوموتیورانان روبرو شد. در اواخر زمستان گذشته بود که اعضای اتحادیه لوکوموتیورانان با اکثریت قاطع به برگزاری اعتصاب‌‌هایی با پایان باز رأی دادند. خواسته‌های اتحادیه کارگری در آلمان علاوه بر افزایش حقوق، کاهش ساعات کاری شیفتی از ۳۸ ساعت به ۳۵ ساعت در هفته بدون کاهش دستمزد است، تقاضایی که کارفرمایان تا کنون از آن امتناع کرده‌اند.
{منابع مورد استفاده: “سایت فدراسیون جهانی سندیکاهای کارگری”، نشریه “اومانیته”، نشریه “عصرما”، خبرگزاری‌های “ایلنا” و “ایسنا”].
به نقل از ضمیمۀ کارگری «نامۀ مردم»، شمارۀ ۸۴، ۳ اردیبهشت ۱۴۰۳
