سربرآوردن راست افراطی در اروپا
کاتارینا سوارس مارتینس از بلوک چپ پرتغال در مصاحبه‌ای با کارملا نگرته می‌گوید برای شکست راست افراطی باید سیاست‌های اقتصادی‌ای پیاده شود که به بهبود زندگی مردم بینجامد.
در تمامی کشورهای عضو “اتحادیه اروپا” مردم به پای صندوق‌های رأی رفتند. همان‌گونه که پیش‌بینی می‌شد راست افراطی در انتخابات پارلمان اروپا در سراسر قاره که از ۱۷ تا ۱۹ خرداد ماه برگزار شد از موفقیت بالایی برخوردار شد.
نشریه‌های “یونگه‌ولت” (دنیای جوان) در آلمان، “آربیدرن” در دانمارک، و “مورنینگ استار” در بریتانیا، نشریه‌هایی که با هم همکاری دارند، به‌مناسبت انتخابات پارلمان اروپا به تدوین نوشتارهایی در رابطه با ماهیت تهدید راست افراطی در کشورهای مختلف اروپایی همت گماشته‌اند. “کارملا نگرته”، خبرنگار یونگه ولت، برای تصویر شرایط گسترش راست افراطی در پرتغال در مصاحبه‌ای با “کاتارینا سوارس مارتینس” از بلوک چپ پرتغال، به‌گفتگو می‌نشیند.
کارملا نگرته: پس از هشت سال ائتلاف چپ در قدرت، لوئیس مونته‌نگرو و کابینه‌اش در تاریخ ۱۴ فروردین ماه زمام امور دولت راست میانه جدید در پرتغال را در دست گرفتند. ولی گروه مونته‌نگرو از دست‌یابی به ۱۱۶ کرسی اکثریت لازم بازماند. نخست اینکه چرا انتخابات زودهنگام برگزار شد؟
کاتارینا سوارس مارتینس: حزب سوسیالیست (حزبی که در انتخابات اسفند ماه ۱۴۰۲ با اختلاف ناچیزی در آرا شکست خورد) در بسیاری از فعالیت‌هایش به بن‌بست رسیده بود، بن‌بستی که هیچ راه برون‌رفتی در آن وجود نداشت. این مسئله در امور خدمات بهداشتی و درمانی، آموزش، مسکن، و همچنین تورم روی داد. در بخش‌های مختلف جامعه اعتراض‌ها افزایش یافت و دیگر هیچ راهی برای حرکت به جلو باقی نماند.
رسوایی‌هایی که هم اکنون از سوی قوهٔ قضاییه در حال بررسی است واقعی‌اند. ما در بلوک چپ دیدگاه روشنی داشتیم که دولت با اکثریتش نمی‌توانست تا پایان دوران انتخابات پارلمانی دوام آورد. چنانکه امروز می‌بینیم این پیش‌بینی به تحقق پیوست. البته ما ترجیح می‌دادیم خلاف این درست باشد.
کارملا نگرته: دولت ائتلاف [به‌رهبری حزب سوسیالیست] که از سوی بلوک چپ و حزب کمونیست پرتغال حمایت می‌شد، چه دستاوردی داشت؟
کاتارینا سوارس: ما توانستیم حقوق‌ها، حقوق بازنشستگی و تعطیلات رسمی را که از سوی گروهِ “ترویکا” (گروهِ “سه‌تایی” تصمیم‌گیرنده، تشکیل یافته از: “کمیسیون اروپا”، “بانک مرکزی اروپا”، و “صندوق بین‌المللی پول”) قطع شده بود، بازگردانیم. همین امر مورد پیشرفت در زمینهٔ دولت رفاه را نیز در بر می‌گیرد: رایگان شدن کتاب‌های آموزشگاه‌های دبستانی و دبیرستانی، پایان پرداخت هزینه‌های دسترسی برای خدمات بهداشتی، کاهش شهریه‌ها، و ارزان‌تر شدن حمل و نقل همگانی. دوره‌ای بود که مردم احساس می‌کردند زندگی‌شان رو به بهبودی دارد. حزب سوسیالیست در سال ۱۳۹۸/۲۰۱۹ با به‌دست آوردن بیش‌ترین رأی در انتخابات پیروز شده بود و ما [بلوک چپ پرتغال] در آن زمان پیمان جدیدی را پیشنهاد کردیم. اما حزب سوسیالیست مایل بود بر اساس مورد به مورد با ما به‌گفتگو بنشیند. حزب کمونیست این درخواست را پذیرفت. ما اختلاف‌نظرهایی با یکدیگر داشتیم، اما سرانجام حزب کمونیست نیز متوجه شد که سیاست‌های حزب سوسیالیست در آن زمان هیچ تفاوتی با سیاست‌های طیف راست ندارد.
کارملا نگرته: همهٔ این‌ها در چه فضای اجتماعی و سیاسی‌ای روی داد؟
کاتارینا سوارس: این رویداد در میانهٔ همه‌گیری کووید-۱۹ و زیر بیش‌ترین فشارها بود. حزب سوسیالیست از اکثریت مطلق برخوردار بود، اما برنامه‌ای مدون برای کشور نداشت. از این روی ما اکنون [پس از انتخابات پارلمانی پرتغال در اواخر اسفند ۱۴۰۲] در وضعیتی هستیم که یک حزب راست سنتی در رهبری یک دولت اقلیت قرار دارد و راست افراطی ۱۸ درصد از رأی‌ها را دارد، برآیندی که چند سال پیش ناممکن فرض می‌شد .
کارملا نگرته: این واقعیت رأی دادن مردم به حزب راست افراطی”چگا” و همچنین به حزب سوسیالیست و حزب سوسیال‌دمکرات، گرچه منافع بیشتر مردم را نمایندگی نمی‌کنند، چگونه تفسیر می‌کنید؟
کاتارینا سوارس: [در اوضاع‌واحوال بروز بحران] اگر چشم‌اندازهایی روشن‌تر در برابر مردم قرار ندهیم این مردم خواهان تغییر خواهند شد. طیف راست در سطح جهانی همچون یک نیرویی شبه‌طبیعی برای این تغییر نمایان شده است. پرتغال کشوری است که در یک دوران توهم و دوگانگی بسر می‌برد: قانون اساسی می‌گوید ما در راه سوسیالیسم گام برمی‌داریم. حزب سوسیالیست، حزب حاکم پیشین، خود را سوسیالیست قلم‌داد می‌کند.
اما پرتغال کشوری است که از کم‌ترین تعداد مسکن قابل دسترسِ تامین شده به‌وسیله بخش دولتی در اروپا برخوردار است، جایی است که جنگل‌ها همگی خصوصی هستند. تمام بخش‌های راهبردی اقتصاد از جمله خدمات پستی خصوصی شده‌اند. شمار کارگران زیر پوشش قرارداد دسته‌جمعی بسیار اندک است. ما در جامعه‌ای پدرسالار و بسیار نژادپرستانه زندگی می‌کنیم. این چیزی است که به نیروهای دست راستی اجازه می‌دهد تا به چنین برآیندهایی دست یابند.
کارملا نگرته: شما برای ائتلاف بلوک چپ در انتخابات برای پارلمان اروپا در ۱۹ خرداد نامزدی خود را اعلام کرده‌اید. اهمیت ویژه این انتخابات چیست؟
کاتارینا سوارس: این انتخابات در پاسخگویی کشور به گرفتاری‌ها و کمبودهای اقتصادی بسیار مهم هستند. هرچند پرتغال با جنگ [در اوکراین] فاصله زیادی دارد، اما مردم پرتغال تورم ناشی از آن را احساس می‌کنند. اگر بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را افزایش می‌دهد و حاکمیت دموکراتیکی در کشور وجود ندارد، پس این سیاست نادرست است و باید تغییر یابد. ما باید این را برگزینیم که آیا طالب اروپایی هستیم که اَبَرشرکت‌ها را پروار کند یا اروپایی باشد پاسخگوی مردم. با بحران اقلیمی زندگانی ما به‌معنای واقعی کلمه در خطر است. و اگر نتوانیم اقتصادی بنا کنیم که به نیازهای مردم پاسخ دهد آینده‌ای وجود نخواهد داشت. هم‌اکنون مبارزه‌ای سترگ در جریان است و انتخابات پارلمان اروپا برای تغییر در جهت تعیین اولویت‌ها در گزینه‌های سیاست‌مداری اهمیت زیادی دارد. شمار بیش از اندازه‌ای از بانک‌ها پیش از این به‌وسیلهٔ دولت از ورشکستگی نجات یافته‌اند. ولی اکنون آن‌ها عمدتاً درصدد کمک کردن و رونق دادن به صنایع اسلحه سازی آلمان و فرانسه می‌باشند.
کارملا نگرته: اتحادیه اروپا چه نقشی در اقتصاد پرتغال داشته است؟
کاتارینا سوارس: اتحادیه اروپا ما را به یک کشور خدماتی برای گردشگران ثروتمند تبدیل کرده است. بهترین نسل‌های دانش‌آموخته ما آینده‌شان را اغلب تنها در بیرون از کشور می‌جویند. آنان برای دریافت حقوق بالاتر به میانه و شمال اروپا مهاجرت می‌کنند، اما اغلب در آنجا کم‌تر از مردم این کشورها درآمد دارند. برای نمونه، صنعت گردشگری باعث شده است که اجاره مسکن در لیسبون، پایتخت کشور، فراتر از توان مالی همگانی افزایش یابد. این پدیده به دو مشکل انجامیده است: دستمزد پایین در درون کشور و گردشگرانی که از خارج از کشور با درآمد بالاتر توان خرج چنین پولی را در اینجا دارند. پیامد چنین روندی پدید آمدن فاجعه‌ای است که در آن دستمزدها کاهش و اجاره مسکن افزایش می‌یابد.
این دلیل دیگری است که چرا باید در مبارزه با راست افراطی شفاف بود. برپایی اتحادی ضد فاشیستی بدون سیاست‌های اقتصادی که زندگی مردم را بهبود بخشد، به جایی نخواهد رسید. به‌جای آن، راست افراطی به رشد خود ادامه خواهد داد. مبارزه با سرمایه‌داری و سیاست‌های آن تنها راه شکست راست افراطی است. فقیرترین شهروندان هم‌اکنون آنانی هستند که از خارج از پرتغال می‌آیند. ما جمعیتی از کارگران کشاورزی از نپال و پاکستان داریم که بسیار تهیدست هستند. آنان با ساعت‌های طولانی در شرایطی که فاصله چندانی با بیگاری ندارد کار می‌کنند. آنگاه کسانی را داریم که در پرتغال زاده شده‌اند و همیشه اینجا زندگی کرده‌اند، درآمدی در حدود ۸۰۰ یورو در ماه دارند، اما اجاره مسکن آنان ۸۰۰ یورو یا بیشتر در ماه است. بسیار آسان است به فقیران بگوییم که ایراد از نگون‌بختی‌شان ناشی می‌شود. این همان کاری است که طیف راست افراطی انجام می‌دهد و این رویکرد به وضعیت پیچیده‌تری می‌انجامد. اما از یاد نبریم که پرتغال پیش از این هم مشکل نژادپرستی به ویژه در میان نیروهای امنیتی داشته است. طیف چپ در اردیبهشت ماه پنجاهمین سالگرد “انقلاب گل میخک” را در پس‌زمینه قدرت گرفتن طیف راست جشن گرفت. جشن گرفتن انقلاب ششم اردیبهشت‌ماه ارجمند است و مردم ضرورت این جشن را می‌فهمند. بعد از انتخابات، تمام سالن‌ها در هر مراسمی، حتی در آموزشگاه‌ها و روستاها، پر بود. و تظاهراتی که پیش از این به‌طورعرفی در ابعادی کوچک برپا می‌شدند در این دوره شرکت‌کنندگانی انبوه داشتند. مردم می‌خواهند به خیابان‌ها بیایند و درباره رویدادها صحبت و مناظره کنند. لازم است این سالگرد با تمام توان جشن گرفته شود، زیرا باید به‌یاد داشته باشیم که قدرت دموکراسی تنها رأی دادن در هر چهار سال یکبار نیست، بلکه توانمند شدن مردم است که سرنوشت‌شان را تغییر دهند و به عدالت بیشتری در زندگی خود دست یابند.
کاتارینا سوارس مارتینس، نامزد اصلی “بلوک چپ” در انتخابات پارلمانی “اتحادیهٔ اروپا” در ۱۹ خرداد ۱۴۰۳، از سال ۱۳۹۱/۲۰۱۲ تا ۱۴۰۲ /۲۰۲۳ هماهنگ‌کنندهٔ این جریان در پرتغال بود.
به نقل از «نامۀ مردم»، شمارۀ ۱۲۱۰، ۲۸ خرداد ۱۴۰۳
