خواستِ کارگران و راهبران (لوکوموتیورانان) مترو تأمین امنیت شغلی است

زاکانی، شهردار تهران، با انتصاب مدیران فاسد نزدیک به خودش در شرکت بهره برداری راه‌آهن شهری تهران و حومه (مترو) و هماهنگی با پیمانکاران سودجو امنیت شغلی و وضعیت معیشت کارگران این مجموعه را به‌مراتب وخیم‌تر از گذشته کرده است.

وضعیت بد کالاهای مورد نیاز معیشت و نرخ بالای مسکن و اجاره‌بها در تهران باعث شده‌اند اکثر “راهبران” (لوکوموتیورانان) مترو۱ در شهرهای اقماری مانند، پردیس، گلشهر، اندیشه، ملارد، اسلامشهر، واوان، ورامین، و جز این‌ها مستقر شوند. این بُعد مسافت منزل تا محل کار باعث شده که خستگی کاری و مسیر مضاعف دو چندان شود، ضمن آنکه تحمیل فشار بیش از اندازه به راهبران مترو  با ۲۹ روز کار در ماه خطرها و اضطراب زیادی را دچار آنان می‌کند.

در دو دههٔ اخیر به‌جز استخدام موقت و بدون آزمون، نیرویی جدید در شبکه متروی تهران استخدام رسمی نشده است. مدیرعامل سابق قول داده بود که راهبران به نیروهای رسمی شرکت بهره‌برداری تبدیل وضعیت شوند که نشد. از سویی دیگر هزینه‌های درمانی به شرکت بیمه طرف قرارداد پرداخت نشده و کارگران از دریافت خدمات درمانی محروم مانده‌اند. پرداخت نشدن کارانه، برداشت مالیات اضافی از دستمزد کارگران مترو، و تبعیض در محاسبه مالیات آیتم‌های [فقره‌های] رفاهی بین پرسنل شهرداری و مترو، محدودیت در افزایش و تعیین سقف دستمزد، اجرای ناقص طرح طبقه‌بندی مشاغل، و باطل کردن سلیقه‌ای گواهینامه راهبری (لوکوموتیورانی) برخی از راهبران (لوکوموتیورانان) و ثبت نادرست عنوان‌های شغلی در فهرست‌های ارسالی به بیمه تأمین اجتماعی  نمونه‌هایی دیگر از تبعیض و چپاول حق و حقوق کارگران و راهبران مترو است. سرپرست جدید شرکت بهره‌برداری مترو تهران و حومه مانند مدیران قبلی به دادن وعده اکتفا می‌کند و می‌گوید مرتب به دنبال این هستیم که راهبران جدید را در قطارهای جدید به‌کار بگیریم اما امکان این وجود دارد این راهبران در قطارهای قدیمی هم مشغول به‌کار شوند. یکی از راهبران مترو در رابطه با به‌روز نبودن سامانه قطارها، مشکلی که سرپرست جدید به  استخدام راهبران در قطارهای قدیمی تصمیم گرفته است، می‌گوید: “با توجه به اینکه سیستم قطارها به‌روز نیست قاعدتاً ما ارتعاشات بیشتری داریم. … از طرفی قطارها عایق‌بندی درستی هم ندارند تا آسیب کمتری به شخص راهبر (لوکوموتیوران) برسد یا عایق‌بندی درخصوص صداهایی که ایجاد می‌شود در قطارهای ما بسیار ضعیف است و طی این سال‌ها نیز چون یک سری قطعات مربوطه تأمین نشده است و تولید کننده داخلی هم یا نمی‌تواند تأمین کند یا برای او صرفه اقتصادی ندارد ما با عایق‌بندی‌ای فرسوده کار می‌کنیم و سال به سال آسیب بیشتری به بدن ما وارد می‌شود.” پس از آنکه به علت کمبود نیروی راهبر مترو وعده استخدام راهبران جدید عملی نگردید، مدیریت مترو تصمیم به افزایش فاصله زمانی حرکت قطارها کرد که این تصمیم مشکلات بسیاری برای مردم و کارگران و راهبران متروها به‌وجود آورد. با افزایش تعداد مسافران در هر واگن، سلامتی، جان، و ایمنی مردم و راننده زیر علامت سؤال رفت و اعتراض مردم و کارگران و راهبران مترو را به‌همراه داشت. هدف مدیریت شبکه مترو از به تأخیر انداختن اقدام به جذب نیروی جدید و رسمی، ادامه یافتن استثمار مضاعف کارگران شاغل، کاستن از هزینه‌ها، تمدید قرارداد با پیمانکاران سودجو و نورچشمی‌ها با هدف بستن قراردادهای موقت و پرداخت دستمزدهای پایین و تحمیل اضافه‌کاری‌های اجباری در راستای دست یافتن به سودهای کلان است. راهبران مترو با تأکید بر سخت و زیان‌آور بودن شغل‌شان می‌گویند امکان این‌که هر لحظه حادثه کاری‌ای پیش‌بینی نشده اتفاق بیفتد وجود دارد، اتفاقی که در بیشتر مواقع شرکت مترو راهبر مترو را مقصر شناخته و می‌تواند فوراً راهبر مترو را اخراج کند. کارگران و راهبران مترو در کارزارهایی گوناگون به پایین بودن دستمزدها، نبودِ امنیت شغلی، و اخراج کارگران به‌وسیلهٔ کارفرما و پیمانکاران اعتراض کرده و قراردادهایی دائمی با شرکت مترو، تضمین امنیت شغلی، حذف پیمانکاران، و برپایی تشکل مستقل صنفی- سندیکایی را خواستار شده‌اند.

——————-

۱.‌ فرهنگستان زبان و ادب فارسی واژه “راهبران” را برای “لوکوموتیوران”‌های مترو ابداع و گزینش کرده ‌است.

به نقل از ضمیمۀ کارگری «نامۀ مردم»، شمارۀ  ۹۰، ۱۶ مهر ۱۴۰۳