پویۀ پیدایش سندیکاهای کارگری در ایران – بخش بیست و ششم

در فاصلهٌ زمانی کودتای ۲۸ مرداد تا انقلاب بهمن یعنی از سال ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷ دوران سرکوب جنبش سندیکایی به‌شمار می‌آید، اما درعین حال ما شاهد تداوم مبارزه در شکل‌های گوناگون هستیم. این ۲۵ سال سرشار از تغییرها و تحول‌هایی است که همه جوانب زندگی را دربر می‌گیرند. به‌لحاظ رشد سرمایه‌داری نیز دراین دوران سرمایه‌داری ژرف‌تر از گذشته در ساختار اجتماعی ایران نفوذ می‌کند. به‌موازات این گسترش مناسبات سرمایه‌داری، طبقه کارگر نیز نقش و جایگاه مهم‌تری در تولید اجتماعی می‌یابد. در دههٌ چهل خورشیدی (قرن گذشته هجری) ما شاهد اصلاحات نیم‌بند ارضی شاه هستیم که خود منشاء تحول‌هایی دامنه‌دار است. آنچه بسیار فشرده اشاره شد سیمای کلی آن شرایط را ترسیم می‌کند. مبارزه طبقه کارگر بلافاصله پس از کودتای ۲۸ مرداد به‌شکل متفرق شروع می‌شود. تنها در سال‌های ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۲ بیش از ۲۰۰ اعتصاب برپا می‌شود. در سال ۱۳۳۴ یعنی در نخستین سال‌های کودتا و سیطرهٌ کنسرسیوم نفت، کارگران آبادان دست به‌اعتصاب می‌زنند. در تابستان و پاییز سال ۱۳۳۶ کارگران نفت مسجد سلیمان و آغاجاری سلسله اعتصاب‌ها و اعتراض‌هایی را برپا می‌کنند. ازجمله خواست‌های کارگران افزایش دستمزد و به‌رسمیت شناختن حق اعتصاب بود. در همین ایام کارگران آجرپزی تهران و کارگران معادن رباط کریم اعتصاب به‌راه می‌اندازند. علی‌رغم سرکوب پس از کودتای ۲۸مرداد مبارزه ادامه دارد.

پایان بخش بیست و ششم – ادامه دارد

به نقل از ضمیمۀ کارگری «نامۀ مردم»، شمارۀ  ۹۳، ۱۰ دی ۱۴۰۳