چالش جنبش سندیکایی فرانسه در برابر تسلطِ «نولیبرالیسم» و گسترشِ «راست افراطی»
“نولیبرالیسم” در برابر “اتحادیه‌های” کارگری
از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۵ (۱۳۵۴ تا ۱۳۷۵خورشیدی) طی ۲۰ سال، سال‌های رکود بود. کدام عضو “ثژت” (“کنفدراسیون عمومی کار”) در سال ۱۹۷۰/ ۱۳۴۹ می‌توانست باور کند طی طول عمر یک نسل تعداد روزهای اعتصاب و تعداد اعضای “ثژت” به سطح قبل از جنگ جهانی اول بازگردد یا راست افراطی در انتخابات از حزب کمونیست فرانسه پیشی گیرد؟
یورش نولیبرالیسم در فرانسه از سال ۱۹۷۲/ ۱۳۵۱ شروع شد. در این سال در نشست سندیکای کارفرمایان در شهر مارسی، کوشش برای مدیریت زحمتکشان به سمت فردگرائی به‌شیوه‌ای برنامه‌‌ریزی شده آغاز گردید. با استفاده از تجربه کشورهای اسکانديناوی، مديران شرکت‌ها، گردش کار، گسترش آن و در موردهایی ويژه، ايجاد گروه‌های نيمه مستقل توليد را به‌منظورک کاستن از امکانات زحمتکشان در اعتراض‌های دسته‌جمعی سازمان دادند. بدين‌سان دوره‌ای طولانی از رفرم‌ها آغاز شد، رفرم‌هایی که زندگی روزمره کار را به‌شيوه‌ای قابل ملاحظه دگرگون کرد. هدف، ضربه زدن به هر آن‌چيزی بود که دستجمعی باشد. اين طرح با وارد کردن ساعات کار متغير و انعطاف در بازار کار در جهت فردی کردن حضور و غياب آغاز شد. هدف، توده‌زدائی و ايجاد سلسله‌مراتب و فردی کردن کار بود. بحث بر سر شکستن منطق قدرتمندی است که از پيوند دو عنصر پديد آمده‌است: فراهم کردن تشکيلات تايلری کار(حداکثر عملکرد در کارگاه) از يک سو و قدرت سنديکائی طبقاتی از سوی ديگر است.
اين روند با فردی کردن پاداش همراه بود. در اين دوران است که در قراردادهای جمعی معيارهائی وارد می‌شوند که بر پايه مدارک تحصيلی و تجربه کاری فقط بنا نشده‌اند، بلکه شايستگی و لياقت حقوق‌بگيران نيز مطرح است که “معيارهای طبقه‌بندی کننده” ناميده می‌شود. هدف، به‌روشنی بازسازی طبقه‌بندی شغل‌هاست ولی با درهم شکستن منطق جمعی. در این وضعیت ناامید کننده، راست افراطی گسترش یافت و موجب شد تا در انتخاباتی بر پایهٔ انتخاب بین بد و بدتر “امانوئل مکرون” پیروز شود و برنامه‌های نولیبرالی با شعار نه راست نه چپ را گسترش دهد و شرایط زندگی زحمتکشان را وخیم‌تر کند.
مبارزه در شرایط کنونی”
درچنین اوضاعی ثژت باید با جدیت با وضعیت اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی، بین‌المللی، سیاسی امروزین روبرو شود. “سوفی بینه”، رهبرِ ثژت ، در مصاحبه با نشریه “اقتصاد و سیاست” حزب کمونیست فرانسه چنین می‌گوید: “برای پایان دادن به سلطهٔ روند ٬وال استریت٬ (نهاد مالی در نیویورک) به تشدید مبارزه کارکنان نیاز داریم و همچنین به جهت‌گیری نوین ساختار مالی نیاز مبرم است. ثژت از مدت‌ها پیش ایجاد نهادی مالی به‌نام ٬بانک سرمایه‌گذاری عمومی٬ را پیشنهاد می‌کند که در برنامهٔ ٬جبهه نوین مردمی٬ درج شده‌است.”
در زیر بخشی از مصاحبه سوفی بینه رهبر ثژت با روزنامه “اومانیته”- وابسته به حزب کمونیست فرانسه- گویا و بسیار خواندنی است.
اومانیته: پس از انتخابات قانونگذاری اقدام سرسختانهٔ امانوئل ماکرون به‌منظور تحمیل سیاستش را انتظار داشتیم. آیا رئیس‌جمهور برای آرامش بخشیدن به فضای کشور به کاستن از سیاست اقتصادی‌اش یا حتی کنار گذاشتن آن باید رضایت دهد؟
سوفی بینه: واضح است، اول این‌که، رأی دهندگان مسئولیت‌شان را در شکست دادن راست افراطی انجام دادند. همچنین سیاست اقتصادی و اجتماعی امانوئل ماکرون به‌شدت به‌چالش کشیده شد. از سال ۲۰۱۷/۱۳۹۶ برونو لومر، وزیر اقتصاد و امانوئل ماکرون رئیس‌جمهور با دادن هزار میلیارد یورو هدیه به ثروتمندترین‌ها، کسری بودجه را افزایش دادند. هزار دانش‌آموز معلول در ابتدای سال تحصیلی نتوانسته‌اند به مدرسه بروند. هرگز تعداد آموزگاران قراردادی، یعنی بدون آموزش و قراردادموقتی، تا این حد نبوده است. اورژانس بیمارستان‌ها دیگر امکان ادامه انجام وظیفه ندارند. بیلان کار امانوئل ماکرون فاجعه‌بار است… امانوئل ماکرون با قرار دادن راست افراطی در مقام تأثیرگذارترین مهره، رأی فرانسوی‌ها را زیر پا گذاشت. در تمام دموکراسی‌های پارلمانی دیگر، نیروی سیاسی‌ای که در صدر قرار می‌گیرد مسئولیت تشکیل اکثریتی در برابر پارلمان را به‌عهده می‌گیرد. فقط در صورتی که موفق نشود، دیگر حزب‌ها حضور می‌یابند… درواقع، امانوئل ماکرون برای حفظ جهت‌گیری‌های اقتصادی در خدمت طبقه سرمایه‌دار، از به‌دست گرفتن دولت از سوی جبهه نوین مردمی(NFP) جلو گیری می‌کند.
اومانیته: در وضعیت فعلیِ توازن قدرت آیا توزیع بهتر ثروت را می‌توان تحمیل کرد؟
سوفی بینه: کارفرمایان منافع سهام‌داران را ترجیح می‌دهند. برنامهٔ جبهه نوین مردمی برای سندیکای کارفرمایان(Medef) نگران‌کننده بود، زیرا تعادلی به‌نفع جبهه کار را در نظر دارد. کارفرمایان در برابر راست افراطی سکوت و همراهی کردن با آن را انتخاب کرده‌اند. با این حال، گرایش به نژادپرستی در محیط کار وجود دارد. اگر کارفرمایان فقط از منافع اقتصادی کوتاه‌مدت‌شان دفاع کنند، مشروعیت‌شان را از دست می‌دهند. ما باید با قدرت سرمایه مواجه و درگیر شویم. این امر به سازماندهی و بسیج اجتماعی‌ای اساسی نیاز دارد…
اومانیته: در مورد تحول‌های به‌وجود آمده در مجموع زحمتکشان، ثژت چه سازوکاری در نظر دارد؟
سوفی بینه: در طول جنبش علیه قانون بازنشستگی، اعتصاب‌ها گسترش نیافتند، زیرا با کمبود عضو روبرو هستیم. ما باید اتحادیه‌گرایی بدون عضو شدن را کنار گذاریم و کسانی را که گفتمان ثژت را قبول دارند به عضویت تشویق نمائیم. ثژت دگرگونی‌هایی برای این کار در نظر دارد. ما باید تشکیلات‌مان را با اتحادیه‌ها درشرکت‌های کوچک و متوسط سازگار کنیم…
اومانیته: دراین مدت در مقام دبیر کل ثژت، تعداد ملاقات باکارکنان شرکت‌ها را افزایش داده‌اید، با چه هدف‌هایی؟
سوفی بینه: به‌رغم مشارکت بی‌سابقه در انتخابات اخیر، نیمی از کارگران و ۴۲ درصد از کارمندان در انتخابات مجلس رأی ندادند. دلایل ساختاری این امتناعِ نگران کننده ازجمله فاصله گرفتن جبههٔ کار از حزب‌های چپ است که اغلب به انتظارات طبقهٔ کارگر پشت کرده‌اند و دیگر بار به حزب‌هایی طرفدار جبههٔ کار باید تبدیل شوند. هیچ‌وقت هیچ‌چیز از قبل نوشته نمی‌شود. از طریق بسیج جمعی از جمله ثژت بود که به نتیجه انتخابات ۷ جولای ۲۰۲۴/ ۱۷ تیرماه ۱۴۰۳ دست یافتیم. این در آینده به ما اعتماد به‌نفس باید بدهد.
برگرفته از: روزنامه “اومانیته” و نشریهٔ “اقتصاد و سیاست” حزب کمونیست فرانسه و تارنمای “ثژت” (“کنفدراسیون عمومی کار”).
به نقل از ضمیمۀ کارگری «نامۀ مردم»، شمارۀ ۹۳، ۱۰ دی ۱۴۰۳
