طرح پیشنهادی حزب کمونیست سودان برای متوقف کردن جنگ و بازپس‌گیری انقلاب
مقدمه
به مردم میهن در زیر آتشِ هر دو طرفِ جنگ، در مناطق سکونت آوارگان، در کشورهای همسایه، و در کمیته‌های مقاومت؛ به همهٔ نیروهای سیاسی ملی، سازمان‌های جامعهٔ مدنی، جنبش‌های مبارزهٔ مسلحانه، نهادهای مشاغل حرفه‌یی، گروه‌های کنشگر، و نیروهای خواهان تغییرات بنیادی.
انقلاب دسامبر [۲۰۱۹] تأکیدی بود بر این حقیقت دیرینه در تاریخ سودان که وحدت مردم همیشه عامل تعیین‌کننده در دستیابی به پیروزی‌های ملی است. این حقیقت در روند استقلال ۱۹۵۶ [۱۳۳۵]، قیام اکتبر ۱۹۶۴ [۱۳۴۳]، و خیزش آوریل ۱۹۸۵ [۱۳۶۴] مشهود بود. در مقابل، جنگ ۱۵ آوریل ۲۰۱۳ [۲۶ فروردین ۱۴۰۲]، که ژنرال‌های «کمیتهٔ امنیت» و جنبش اسلام‌گرا و متحدانشان به راه انداختند، تلاشی برنامه‌ریزی‌شده برای نابود کردن روند انقلاب و جلوگیری تحقق از آرمان‌های انقلاب برای آزادی و صلح و عدالت بود.
حزب کمونیست سودان با تکیه بر تجربیات مردم کشور تأکید می‌کند که پایان دادن به جنگ و بازپس‌گیری انقلاب بدون بسیج گستردهٔ مردمی ممکن نیست. سازمان‌دهی مردم در مناطق سکونت آوارگان جنگ، هم در روستاها و هم در شهرها، و حتی در کشورهای همسایه، عاملی ضروری برای ایجاد یک پایگاه مردمی متحد و تحقق تغییرات دگرگون‌ساز است.
فراخوان برای کنش
ما از همهٔ مردم سودان، به‌ویژه هم‌وطنان ساکن مناطق آوارگان جنگ- چه در مدرسه‌ها، چه در پناه درختان، چه در فضاهای باز یا پناهگاه‌های دیگر- می‌خواهیم که با توجه به شرایطی که دارند خود را سازمان دهند. ما از آنها می‌خواهیم که کمیته‌هایی تشکیل دهند و خواست‌ها و موضعشان دربارهٔ جنگ و طرف‌های جنگ را مشخص و معیّن کنند. در این صورت است که مردم کشور، که نفع‌برندگان اصلی از توقف جنگ و پیشبرد تحول و دگرگونی مطلوب‌اند، می‌توانند نقش شایسته‌شان را ایفا کنند. این فراخوان خطاب به نیروهای سیاسی، مقام‌های [دولت] موقت، و همهٔ جنبش‌های انقلابی است. ما از آنها می‌خواهیم که با نقد کامل ناکامی‌ها و خطاهایی که به «کمیتهٔ امنیت» و جنبش اسلام‌گرا و متحدانشان امکان داده است که بر صحنهٔ سیاسی کشور تسلط یابند- که به جنگ فاجعه‌بار کنونی و پیامدهای ویرانگر آن منجر شده است- شجاعت و صداقت از خود نشان دهند.
تأثیر ویرانگر جنگ
جنگ کنونی رنج بی‌اندازه‌ای به مردم سودان تحمیل کرده است. این جنگ به مرگ‌ومیر و آوارگی انسان‌ها، تخریب زیرساخت‌ها، و فرسایش گستردهٔ منابع کشور منجر شده است. این جنگ صرفاً یک کشمکش و درگیری نیست، بلکه تهدیدی حیاتی برای وحدت، حاکمیت، و آیندهٔ سودان است.
این جنگ گرچه علت‌های چندوجهی دارد، نمایانگر سرانجام ده‌ها سال سوءمدیریت سیاسی و به تعویق افتادن تکمیل استقلال سودان است. حزب کمونیست سودان این جنگ را نتیجهٔ ناکامی‌های داخلی و مداخلهٔ قدرت‌های خارجی می‌داند که خواهان تداوم بی‌ثباتی برای حفظ منافع خودشان‌اند.
حزب ما تأکید می‌کند که تنها راه‌حل ممکن و مناسب [برای رفع بحران کنونی] از طریق مشارکت فعال مردم سودان در جنبشی مردمی، جامع، و فراگیر به دست می‌آید. مردم‌اند که متحمل پیامدهای این جنگ‌اند و از توقف آن بیشترین نفع را می‌برند.
نقد راه‌حل‌های خارجی
حزب کمونیست سودان اتکا به راه‌حل‌های خارجی یا به‌واسطهٔ نیروهای خارجی را- به‌مثابهٔ راه اصلی برای رفع بحران- قاطعانه رد می‌کند. تاریخ همواره نشان داده است که تغییر پایدار باید از اراده و خواست خودِ مردم سرچشمه بگیرد. حزب ما ضمن اذعان به نقش بالقوهٔ تلاش‌های بین‌المللی و منطقه‌یی تأکید می‌کند که چنین ابتکارهایی باید حامی و تقویت‌کنندهٔ عمل خودِ مردم سودان باشد نه جایگزین آن. صلح و عدالت واقعی فقط از راه بسیج مردمی و اصلاحات داخلی با توجه به منافع ملی به دست می‌آید نه از راه اجرای دستور کارهای خارجی.
فراخوانی برای خوداتکایی و حاکمیت ملی
حزب ما بر اهمیت رد وابستگی به قدرت‌های خارجی و پذیرش اتکا به خود به‌منزلهٔ سنگ‌بنای ساختن کشوری پایدار و مستقل تأکید می‌کند. این امر شامل مقاومت در برابر سیاست‌های اقتصادی نولیبرالی است که موجب تحکیم فقر، نابرابری، و توسعه‌نیافتگی شده است. سودان باید بر ایجاد اقتصادی خوداتکا تمرکز کند که در آن تأمین رفاه مردم کشور اولویت داشته باشد، در زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری شود، و توزیع عادلانهٔ منابع تضمین شود. دستیابی به این هدف‌ها مستلزم طرد نظام‌های استثماری است که [منافع] سرمایهٔ بین‌المللی را بر پیشرفت ملی ترجیح می‌دهند.
اهمیت جنبش‌های مردمی
جنبش‌های مردمی نقشی اساسی در بازپس‌گیری انقلاب و متوقف کردن جنگ دارند. حزب کمونیست سودان از همهٔ نیروهای اجتماعی- نهادهای مشاغل حرفه‌یی، کمیته‌های مقاومت، سازمان‌های ملی، و گروه های انقلابی- می‌خواهد که در جبههٔ مردمی گسترده‌ای متحد شوند که از صلح، عدالت، و بازگشت به اصول انقلاب دسامبر حمایت و دفاع می‌کند. این جنبش باید به حل آن مسائل ساختاری بنیادی بپردازد که موجب تداوم کشمکش و درگیری و بی‌ثباتی شده است. هدف این جنبش باید از بین بردن [روند کنونی] کشاکش بر سر قدرت در کشور باشد که به جنگ‌سالاران، منافع خارجی، و نظام‌های استثمارگرانه امکان می‌دهد که بر صحنهٔ سیاسی و اقتصادی سودان تسلط داشته باشند.
وحدت علیه تفرقه و نزاع قومی
حزب ما بر این امر تأکید می‌کند که مردم سودان باید دست رد به سینهٔ همهٔ شکل‌های اختلاف و تفرقهٔ نژادی و منطقه‌یی بزنند. درگیری کنونی، با دامن زدن به تنش‌های قومی و ترویج تفرقه، بافت اجتماعی کشور را تهدید می‌کند. چنین راهبردهایی فقط به تضعیف وحدت مردم و هموار کردن راه برای استثمار بیشتر کمک می‌کند. حزب ما خواستار مقاومت جمعی در برابر این روندهای تفرقه‌افکن و بسیج کردن جبهه‌ای متحد است که منافع ملی را بر وفاداری‌های منطقه‌یی یا قومی اولویت می‌دهد. با حفظ وحدت است که مردم کشور می‌توانند در برابر دخالت‌های خارجی و فرصت‌طلبی داخلی مقاومت مؤثر کنند.
ایجاد جبههٔ مردمی گسترده
تشکیل یک جبههٔ مردمی گسترده برای تحقق هدف‌های انقلاب امری ضروری است. این جبهه باید همهٔ آنهایی را در بر گیرد که تحقق این هدف‌ها به نفعشان است- نهادهای مشاغل حرفه‌یی، سازمان‌های جامعهٔ مدنی، کمیته‌های مقاومت، و جنبش‌های مسلحانه- و با همکاری آنها برای دستیابی به این هدف‌ها بکوشد:
توقف جنگ: بسیج کردن فشار عمومی برای وادار کردن جناح‌های متخاصم و متحدان خارجی آنها به توقف خصومت‌ها.
بازپس‌گیری انقلاب: احیای حرکت انقلابی همراه با پرداختن به وعده‌های محقق نشده و مقابله با تلاش برای منحرف کردن پیشرفت حرکت انقلابی.
مقاومت در برابر استثمار: مخالفت با دخالت خارجی و استثمار اقتصادی به‌وسیلهٔ اجرای سیاست‌های نولیبرالی که به حاکمیت ملی لطمه می‌زند.
این جنبش متحد همچنین باید تلاش‌هایی را که برای تجزیهٔ سودان به بخش‌های قومی یا منطقه‌یی صورت می‌گیرد خنثی کند و حفظ وحدت و تنوع ملت را تضمین کند.
طرد دولت‌های موازی
حزب ما با ایجاد هرگونه ساختار دولتی موازی قاطعانه مخالف است، زیرا هدف این طرح‌ها ایجاد تفرقهٔ بیش از پیش در سودان است. چنین تلاش‌هایی موجب تضعیف انقلاب است و راه را برای بهره‌برداری خارجی از منابع کشور باز می‌کند. حزب کمونیست سودان این دولت‌های موازی را تهدیدی مستقیم برای وحدت و حاکمیت ملی می‌داند. در عوض، حزب ما از بسیج مردمی برای ایجاد ساختارهای حکومتی قانونی و فراگیری حمایت می‌کند که بازتاب‌دهندهٔ ارادهٔ مردم‌اند.
مسیر انقلابی به جلو
حزب ما بر اهمیت رجوع به اسناد پایه‌یی انقلاب دسامبر، از جمله منشورها و توافق‌های سیاسی که در روزهای اول پس از انقلاب امضا شد، تأکید دارد. متن این اسناد بر اصول آزادی، عدالت، و صلح تأکید دارد و ایجاد دولتی دموکراتیک مبتنی بر برابری و حاکمیت قانون را می‌طلبد.
حزب ما از همهٔ نیروهای انقلابی می‌خواهد که به این اصول متعهد بمانند و برای دستیابی به این هدف‌ها کار جمعی کنند:
احیای حرکت انقلابی.
ساختن سودان متحدی که همهٔ ملت را صرف‌نظر از قومیت و مذهب یا منطقه در بر بگیرد.
تضمین پاسخ‌گو کردن عاملان جنایت‌های جنگی و نقض حقوق بشر در طول درگیری‌ها.
بررسی ناکامی‌های دورهٔ گذار
حزب کمونیست سودان می‌داند که دورهٔ گذار پس از انقلاب دسامبر با چالش‌ها و کاستی‌های چشمگیری مواجه بوده است. این ناکامی‌ها زمینه را برای تجدید حیات اقتدارگرایی فراهم و بحران را در سودان جدّی‌تر کرد. از جملهٔ این چالش‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:
کنار گذاشتن آرمان‌های انقلابی: دولت‌های انتقالی پی‌درپی با اولویت دادن به توافق بر سر تقسیم قدرت و سازش کردن سران و قشر ممتاز بر سر اصلاحات واقعی از خواست‌های اصلی انقلاب- آزادی، صلح، و عدالت- منحرف شدند.
بنیادهای دموکراتیک ضعیف: مقامات انتقالی نتوانستند پایه‌ای محکم برای بنای دموکراسی ایجاد کنند و از تفکیک مؤثر قوای سه‌گانه و برچیدن بقایای رژیم پیشین غفلت کردند.
سوءمدیریت اقتصادی: در پیش گرفتن سیاست‌های اقتصادی نولیبرالی موجب وخیم‌تر شدن فقر و نابرابری و اتکا به کمک‌های خارجی شد و به تلاش‌هایی که برای ایجاد اقتصاد ملی متکی به خود صورت می‌گرفت لطمه زد.
موارد نقض حقوق بشر: سرکوب اعتراض‌ها و هدف قرار دادن فعالان مغایر با اصول انقلاب و در تضاد با آن بود و اعتماد عمومی به دولت انتقالی را از بین برد.
حزب ما خواستار ارزیابی صریح و کامل این ناکامی‌ها و کاستی‌ها است و از همهٔ نیروهای انقلابی می‌خواهد که از گذشته درس بگیرند و از تکرار همان اشتباه‌ها بپرهیزند.
چشم‌اندازی برای سودان دموکراتیک
حزب ما ویژگی‌های سودان دموکراتیک را چنین می‌بیند:
حکمرانی بر اساس ارادهٔ مردم و مبتنی بر نهادهای شفاف و سازوکارهای پاسخ‌گویی در برابر مسئولیت است.
منابع عادلانه توزیع می‌شود و توسعهٔ پایدار و عدالت اجتماعی تضمین می‌شود.
حقوق و آزادی‌های اساسی رعایت می‌شود و حاکمیت قانون برقرار است.
حزب ما برای تحقق این چشم‌انداز بر اهمیت این موارد تأکید می‌کند:
اصلاح قانون اساسی: برگزاری همایش ملی قانون اساسی برای تعریف و معیّن کردن اصول حکمرانی و ایجاد چارچوبی برای حکومت دموکراتیک.
توانمندسازی مردمی: تقویت نقش کمیته‌های مقاومت، انجمن‌های مشاغل حرفه‌یی، و سازمان‌های جامعهٔ مدنی در شکل دادن به سیاست‌های ملی.
استقلال اقتصادی: طرد توافق‌های استثمارگرانهٔ بین‌المللی و تمرکز بر ساختن اقتصادی که در خدمت منافع مردم باشد.
پایان دادن به جنگ و تضمین مسئولیت‌پذیری
حزب ما تأکید دارد که صلح بدون عدالت حاصل نمی‌شود. ما خواستار این مواردیم:
توقف خصومت‌ها: توقف فوری همهٔ عملیات نظامی جناح‌های متخاصم.
پاسخ‌گو کردن مرتکبان [جرم و جنایت]: تحقیق در مورد جنایت‌های جنگی، جنایت علیه بشر، و دیگر موارد نقض حقوق بشر و اطمینان از اینکه همهٔ افراد مسئولِ این جنایت‌ها به دست عدالت سپرده شوند.
بازسازی اعتماد: ترویج آشتی ملی از طریق سازوکارهای حقیقت‌یابی و عدالت‌جویی که به شکایت‌ها رسیدگی و وحدت ملی را تقویت می‌کند.
حزب ما همچنین خواهان اقدام جدّی برای جلوگیری از تکرار درگیری‌هاست، از جمله با خلع‌سلاح شبه‌نظامیان و ادغام مجدد گروه‌های مسلح در جامعه.
گام‌هایی به سوی احیای انقلاب
حزب کمونیست سودان برداشتن گام‌های زیر را برای بازپس‌گیری انقلاب و رفع بحران کنونی پیشنهاد می‌کند:
تأکید مجدد بر منشورهای انقلابی: بازگشت به توافق‌های بنیادین انقلاب دسامبر و سازگار کردن آنها با وضع موجود برای مقابله با چالش‌های کنونی.
تشکیل جبههٔ ملی گسترده: متحد شدن همهٔ نیروهای انقلابی در تلاشی هماهنگ برای دستیابی به صلح، عدالت، و دموکراسی.
تشکیل دولت انتقالی ملی: استقرار دولتی فراگیر با نمایندگانی از همهٔ گروه‌های انقلابی، فارغ از سوگیری‌های حزبی یا منطقه‌یی.
آماده شدن برای برگزاری انتخابات: فراهم کردن زمینه برای برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه‌ای که بازتابندهٔ خواست و ارادهٔ مردم و نشان‌دهندهٔ گذار به کشوری دموکراتیک و باثبات باشد.
سخن پایانی
حزب کمونیست سودان همچنان قاطعانه به اصول انقلاب دسامبر متعهد است. ما از همهٔ مردم سودان، نیروهای انقلابی، و سازمان‌های مردمی می‌خواهیم که در مبارزه برای تحقق صلح، عدالت، و دموکراسی متحد شوند. فقط از راه اقدام جمعی و عزم استوار است که سودان می‌تواند بر مشکلات کنونی غلبه کند و به آینده‌ای روشن‌تر دست یابد.
کمیتهٔ مرکزی، حزب کمونیست سودان
دسامبر ۲۰۲۴ [دی ۱۴۰۳]
به نقل از «نامۀ مردم»، شمارۀ ۱۲۲۵، ۲۴ دی ۱۴۰۳
