آتش‌بس در غزه فرصتی است برای برقراری صلح که نباید از دست برود!
جنگی که از روز ۱۵ مهر سال گذشته به مدت پانزده ماه تروریسم دولتی اسرائیل کشتار و نابودی را در غزه و کرانهٔ غربی حاکم کرده است، چند روزی است که موقتاً متوقف شده است. رسانه‌های جهان در روزهای اخیر صحنه‌های آزادی گروگان‌های اسرائیلی و زندانیان و اسیران جنگی فلسطینی را بازتاب دادند. گرچه به نظر نمی‌رسد که دولت اسرائیل به توافق‌نامهٔ سه مرحله‌یی آتش‌بس پایبند باشد، فعالان و هواداران حماس با نمایشی حساب‌شده سعی دارند این آتش‌بس را پیروزی استراتژی مبارزاتی این گروه نشان دهند.
رسانه‌های تصویری جهان رژهٔ شماری از بازماندگان نیروهای مسلح حماس با یونیفرم‌های این گروه را در مراسم تبادل گروگان‌های اسرائیلی و زندانیان و اسیران فلسطینی در رام‌الله، در کرانهٔ غربی، نشان دادند. آزادشدگان در میان اشک شوق هزاران پدر و مادر و دیگر اعضای خانواده از اسارت رها شدند. بسیاری از آزادشدگان فلسطینی به کشورهای دیگر فرستاده شدند. این در حالی بود که در غزه صدها هزار فلسطینی آواره هنوز هم زیر آتش بمباران‌های ارتش متجاوز اسرائیل در شرایط سخت، بدون سرپناه مناسب، گرسنه، و بدون دسترسی به دارو و مراقبت‌های پزشکی از وضع موجود رنج می‌برند.
آتش‌بس کنونی در غزه، که روز ۳۰ دی، پیش از آغاز ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، با توافق بین نمایندگان حماس و دولت اسرائیل و با میانجیگری آمریکا و قطر و مصر ممکن شد، جنبه‌های مهم و متناقضی دارد که باید مورد توجه قرار بگیرد. برخی تحلیلگران نزدیک به جنگ جاری فاش کرده‌اند که بنیامین نتانیاهو پیش از این، در اردیبهشت امسال، با طرح آتش‌بس پیشنهادی دولت بایدن موافقت کرده بود، اما تا همین اواخر به بهانه‌های گوناگون از امضای آن خودداری می‌کرد. اسرائیل از آن زمان تا کنون، یعنی به مدت هشت ماه، به جنگ ادامه داد. هدف اسرائیل از ادامهٔ جنگ نابودسازی فاشیست‌مآبانهٔ فلسطینی‌ها در نوار غزه و اشغال و الحاق کامل سرزمین‌های فلسطینی، و نیز کوشش برای کشاندن جمهوری اسلامی ایران و حزب‌الله لبنان از یک سو و آمریکا از سوی دیگر به عرصهٔ جنگی گسترده‌تر و بهره‌گیری از آن برای تجاوز به منطقه‌ای گسترده‌تر و در ضمن حفظ انسجام ائتلاف راست‌گرای دولت نتانیاهو بود.
نتانیاهو، که تا کنون فقط به شرط نابودی کامل حماس حاضر به پذیرش آتش‌بس بود، چرا در آخرین روزهای ریاست‌جمهوری بایدن و فقط چهار روز پیش از شروع ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ به آتش‌بس تن داد؟ آیا دولت اسرائیل در مذاکرات پشت پرده با ترامپ و مشاورانش تضمین‌هایی در مورد نقشهٔ سیاسی مطلوبش در آسیای غربی گرفته است؟ پاسخ این پرسش‌ها بی‌شک در چگونگی شکل‌گیری تحولات هفته‌ها و ماه‌های آتی نقش خواهد داشت. دولت اسرائیل به پشتوانهٔ دولت‌های امپریالیستی آمریکا و اروپا به تجاوز و ویرانی و کشتار ادامه داد و هر پیمان و قانون بین‌المللی را که می‌توانست زیر پا گذاشت؛ قوانینی که اساساً برای جلوگیری از چنین کشتارهایی وضع شده است. اما در مقابل، جنبش همبستگی مردم جهان با ملت فلسطین- که ده‌ها سال است زیر حکومت آپارتاید و اشغالگر اسرائیل رنج می‌برد- نمونه‌ای درخشان از همبستگی بین‌المللی بود. در بسیاری از نقاط جهان، بشردوستان و نیروهای مردمی تجاوز و کشتارهای بی‌رحمانهٔ اسرائیل را محکوم کردند و رهبران دولت اسرائیل را تجاوزکار و قاتل و تبهکار دانستند. به همین دلیل، اسرائیل در این مرحله از درگیری بیش از هر زمان دیگری در تاریخش در میان ملت‌های جهان منزوی است.
آتش‌بس کنونی در غزه فرصتی است برای برقراری صلح پایدار که نباید از دست برود. توقف کامل جنگ و برقراری صلح پایدار و احقاق حقوق ملت فلسطین علاوه بر شجاعت و ایستادگی و مبارزهٔ برحق فلسطینیان، که بی‌شک عامل اصلی است، به قدرت جنبش جهانی همبستگی با فلسطین نیز بستگی دارد.
امروزه می‌بینیم که دادستان کل دیوان کیفری بین‌المللی به‌صراحت اعلام کرده است که اسرائیل برای رسیدگی به اتهام جنایت‌های جنگی نظامیانش در غزه “هیچ تلاش واقعی” نکرده است. در حالی که متحدان اصلی اسرائیل و تأمین‌کنندگان تسلیحات ارتش اسرائیل در آمریکا و اروپا از اجرای حکم دیوان کیفری بین‌المللی برای بازداشت جنایتکاران جنگی اسرائیل خودداری می‌کنند، چه نتیجهٔ دیگری می‌شود توقع داشت؟ این بی‌توجهی به دیوان کیفری بین‌المللی بیانگر ادعای دروغین قدرت‌های امپریالیستی و رسانه‌ها و مبلغان به‌اصطلاح لیبرال و دموکرات آنها در مورد احترام به ارزش‌های حقوق بشر و برابری همگان در برابر قانون است.
تنها موضع درست در این شرایط حمایت از آتش‌بس موقت، تلاش بین‌المللی برای وادار کردن رژیم فاشیستی اسرائیل به توقف نسل‌کشی، و دائمی و پایدار کردن صلح برای احقاق حقوق ملت فلسطین است.
فراموش نکنیم که توافق آتش‌بس کنونی بدون هیچ تغییر جدّی از اردیبهشت امسال تا کنون فقط به‌دلیل مخالفت کابینهٔ امنیتی اسرائیل معطل مانده بود. حتی با وجود اینکه توافق آتش‌بس در روز ۲۶ دی به تأیید مذاکره‌کنندگان دو طرف رسید و اعلام شد، طرف اسرائیلی به بهانهٔ ضرورت تصویب آن در دولت و کابینهٔ امنیتی اجرای آن را تا یکشنبه ۳۰ دی به تأخیر انداخت. در این چهار روز صدها شهروند بی‌دفاع فلسطینی دیگر زیر بمباران‌های بی‌پروای ارتش اسرائیل کشته شدند.
تردیدی نیست که اگر این آتش‌بس ادامه پیدا کند- که با توجه به سابقهٔ رفتارهای اسرائیل حتمی نیست- کمی آرامش و فضای تنفس برای مردم مقاوم غزه فراهم می‌شود که در برابر حمله‌های وحشتناک و بی‌وقفهٔ ارتش متجاوز اسرائیل متحمل رنج و خسارت‌های عظیمی شده‌اند.
در بررسی شرایط بحرانی کنونی باید توجه داشت که فعلاً فقط بر سر اجرای مرحلهٔ اول آتش‌بس توافق شده است. هنوز تا توقف دائمی درگیری‌ها و حتی رسیدن به توافق سیاسی برای حل بحران مزمن فلسطین فاصلهٔ زیادی است. این احتمال واقعی وجود دارد که اسرائیل در چند هفتهٔ آینده به تجاوز نظامی و کشتار بی‌رحمانه در غزه ادامه دهد و حتی برای جداسازی دائمی بخش گسترده‌ای از کرانهٔ غربی و گسترش شهرک‌های یهودی‌نشین اقدام کند. و از آن بدتر، ممکن است تلاش جدّی برای حمله به تأسیسات هسته‌یی ایران را از سر بگیرد. خبرگزاری‌های جهان به نقل از مقام‌های نظامی اسرائیل روز جمعه ۱۲ بهمن اعلام کردند که دولت ترامپ فرمان داده است که قرار منع ارسال بمب‌های مهیب ۹۰۰ کیلویی ام.ک-۸۴ که در دولت بایدن تصویب شده بود لغو و ۱۸۰۰ عدد از این بمب‌ها به مقصد اسرائیل بارگیری شود.
ترامپ همچنین در تلاش است که یک میلیون فلسطینی را به کشورهای منطقه مثل اردن و مصر منتقل کند و اسکان دهد، آن هم به خرج این کشورها. حزب مردم فلسطین در اعتراض به این تلاش ترامپ آن را بخشی از نقشه‌های استعماری اشغالگران دانست و محکوم کرد. در بیانیهٔ این حزب آمده است که این “تبعید اجباری” و فشارهای آمریکا “حمایت آشکار از نسل‌کشی و تقدیس سیاست‌های استعماری و فاشیستی دولت تروریست و اشغالگر اسرائیل” و “جنایتی بین‌المللی” است.
در حال حاضر، اولویت اصلی باید رساندن کمک‌های فوری بشردوستانهٔ بین‌المللی به غزه برای تسکین بحران‌های گرسنگی و بهداشت و درمان و سرپناه باشد. به‌رغم درخواست سازمان ملل و دبیرکل آن، ارسال این کمک‌ها به‌دلیل ممانعت ارتش اسرائیل عملاً متوقف شده بود. همچنین لازم است که بازسازی و نوسازی ساختمان‌های مسکونی و اداری و بیمارستان‌های ویران‌شده در نوار غزه زیر بمباران‌های عمدی هواپیماهای اسرائیلی تا حد مقدور آغاز شود. می‌گوییم تا حد مقدور چون پس از شش هفتهٔ مرحلهٔ اول آتش‌بس ممکن است محاصره و بمباران غزه و تجاوز نظامی اسرائیل از سر گرفته شود و وضع دهشتناک پانزده ماه گذشته ادامه یابد.
تجربهٔ خونین و دردناک این درگیری نشان می‌دهد که بدون کوتاه کردن دست قدرت‌های امپریالیستی- پیش از همه آمریکا و بریتانیا و آلمان و فرانسه- از دخالت در کشورهای منطقه، و بدون مهار کردن حکومت‌های فاشیستی و سرکوبگر در اسرائیل، راه‌حل قطعی برای حل بحران در فلسطین و احقاق حقوق ملت فلسطین و نیز برای رفع بحران‌های خارجی در دیگر کشورهای منطقه، از ایران گرفته تا مصر و یمن، وجود نخواهد داشت.
به همین دلیل بسیار مهم است که جنبش تحسین‌آمیز و بی‌سابقهٔ صلح و همبستگی بین‌المللی با مردم فلسطین همچنان آماده و هشیار و فعال باشد و به گسترش صفوف خود و بسیج مردمی ادامه بدهد. بدون مبارزهٔ خلق‌ها و جنبش‌های همبستگی بین‌المللی نه دولت اسرائیل به پذیرش حقوق و خواست‌های مردم فلسطین و خلق‌های منطقه گردن خواهد گذاشت و نه حامیان امپریالیستی‌اش. این مبارزه تا تحقق خواست‌های دیرینه و برحق برای صلح، حقوق و آزادی‌های انسانی و اجتماعی، دموکراسی، حاکمیت ملی، و حق تعیین سرنوشت ملت‌ها همچنان ادامه خواهد داشت.
به نقل از «نامۀ مردم»، شمارۀ ۱۲۲۶، ۸ بهمن ۱۴۰۳
