عیدی و پاداش سالانهٔ زحمتکشان برابر است با قیمت چند کیلو آجیل!
با نزدیک شدن پایان سال جاری و فرا رسیدن تعطیلات نوروزی بار دیگر با کاهش، تعویق، یا کلاً پرداخت نشدن پاداش عیدی روبروست که طبق قانون کار معادل دو یا سه برابر حقوق پایه به کارگران می‌باید پرداخت شود. نرخ تورم در سال جاری و سال‌های پیش از آن در حدی بوده است که پاداش عیدی عملاً بی‌ارزش شده است. بالا رفتن قیمت نیازهای معیشتی زحمتکشان در حدی است که پاداش عیدی به‌موقع هم اگر پرداخت شود در سطح زندگی کارگران و زحمتکشان تأثیری محسوس نخواهد داشت. برای نمونه، طبق تصویب دولت پاداش عیدی بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی فقط ۳ میلیون تومان است و برای بازنشستگان متأهل ۸۶۰ هزار تومان و برای فرزند ۳۶۰ هزار تومان اضافه می‌شود که با این حساب به‌سختی کفاف خرید چند کیلو آجیل شب عید را می‌دهد!
این نوع سرکوب مزدی کارگران و زحمتکشان در روزهای پایانی سال برای آنان کاسته شدن از قدرت خریدشان و سقوط سطح زندگی آنان، گسترش فقر و ژرفش شکاف طبقاتی را به‌دنبال دارد. این سیاست‌ها در خدمت سرمایه‌داران بزرگ تجاری، رانت‌خوار، و انگلیِ متکی به رژیم ولایت فقیه است. در شرایطی که رشد قیمت‌های کالاهای اساسی بیش از ۵۰ درصد بوده است، پاداش عیدی امسال کارگران با حداقل دستمزد حدود ۱۱ میلیون تومان و برای کارمندان دولت بین ۱۸ تا ۲۲ میلیون تومان تعیین شده است که در قیاس با سال گذشته افزایشی قابل توجه نداشته است. پرداخت نشدن یا به‌تعویق افتادن پرداخت عیدی فقط به تعدادی کم از واحدهای تولیدی و خدماتی محدود نیست. بسیاری از زحمتکشان با این پدیده در پایان بهمن‌ماه روبه‌رو شده‌اند. به‌این دلیل نتوانسته‌اند از این مبلغ ناچیز برای فراهم‌کردن بخشی از نیاز خانواده‌های‌شان در شب عید استفاده کنند. چند مورد حرکت‌های اعتراضی کارگران برای پرداخت نشدن عیدی که در روزهای اخیر خبرساز شده‌اند در زیر اشاره شده است:
پرداخت نشدن عیدی در معدن زغال‌سنگ “برناکی” و به سایر کارگران معدن‌های شرکت البرز شرقی که مورد اعتراض کارگران معدن‌های زغال‌سنگ قرار گرفته است. ”
اعتراض کارگران کارخانه “کیش چوب” به پرداخت نشدن سه ماه مطالبات مزدی- آذر، دی، و بهمن‌ماه- و عیدی سال جاری.
ابراز نارضایتی کارگران شرکت کارخانجات مخابراتی ایران از به‌تعویق افتادن پنج‌ماههٔ پرداخت حقوق و عیدی پایان سال.
کارگران شاغل در اداره آب و فاضلاب اندیمشک در استان خوزستان چهار ماه دستمزد و سایر مزایا از کارفرما طلبکار هستند. کارگران گفتند: عدم پرداخت دستمزد کارگران در حالی است که در آستانهٔ سال جدید هیچ خبری از پرداخت عیدی کارگران هم نیست.
همچنین کارگران “شهرداری ایرانشهر” اعلام کردند طی ۱۶ سال گذشته از دریافت عیدی محروم بوده‌اند.
بازنشستگان صنعت فولاد در اصفهان و اهواز با برگزاری تجمع اعتراضی خواستار رسیدگی به مطالبه‌های صنفی‌شان شدند که شامل پرداخت عیدی حداقل دو برابر حقوق است که بعد از چندین سال پیگیری هنوز عملی نشده است.
کارگران “ابنیهٔ فنی راه‌آهن قم” که در بخش نگهداری از خطوط راه‌آهن مشغول کارند، اعلام کردند مزایای عیدی را علاوه بر بخشی از مطالبه‌های مزدی، سنواتی، مناسبتی، و اضافه‌کاری‌شان را دریافت نکرده‌اند.
همچنین در روز ۲۷ بهمن ۱۴۰۳ بیش از ۲۰۰ نفر از کارکنان پروژه‌ای پالایشگاه شیراز در شرایطی که کارفرما طی پیامی به کارگران اعلام کرده است امسال از عیدی نیز خبری نیست، در اعتراض به تعویق پرداخت دو ماه دستمزد و پرداخت نشدن عیدی دست به اعتصاب زدند.
در روز اول اسفندماه ۱۴۰۳جمعی از اعضای کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی در دیدار با مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی و تعدادی از نمایندگان مجلس به بیان مشکلات سازمان تأمین اجتماعی و بازنشستگان پرداختند. طی این دیدار گفته شد مهمترین چالش سازمان پرداخت حقوق و عیدی بازنشستگان است که اگر سازمان تأمین اجتماعی با ۷۰ هزار میلیارد تومان کسری بودجه نتواند این مبلغ‌ها را به‌موقع پرداخت کند، با اعتراض گسترده بازنشستگان رو به‌رو خواهد شد.
کارگران “پیمانکاری شهرداری کرمانشاه” به پرداخت نشدن دستمزد و عیدی پایان سال‌شان اعتراض کردند و گفتند: “دستمزد بهمن‌ماه ما پرداخت نشده است. درعین‌حال تا روز یکم اسفندماه، هنوز عیدی و پاداش ما پرداخت نشده است”. یکی از کارگران خدماتی شهرداری کرمانشاه گفت: “شرایط زندگی برای ما کارگران شهرداری که به‌صورت شبانه‌‌روزی در حال فعالیت هستیم، بسیار دشوار است”. او اضافه کرد: “پرداخت یک ماه حقوق و عیدی درست در آستانه تحویل سال نو هیچ مشکلی از کارگران و خانواده ایشان حل نمی‌‌کند”. این کارگر با تأکید بر این که کارگران در شهرداری کرمانشاه از حداقل دستمزد برخوردار نیستند و امنیت شغلی ندارند، گفت: “وجود قراردادهای موقت یکی از مهمترین دغدغه‌های صنفی او و همکارانش است که شهرداری کرمانشاه در مقام کار فرمای اصلی اعتنایی به اصلاح این وضعیت ندارد”.
کاستن، پرداخت نشدن یا تعویق در پرداخت مبلغ ناچیز پاداش عیدی زحمتکشان یدی و فکری و بازنشسته‌ها بخشی از سیاست سرکوب مزدی رژیم ولایت فقیه است.
به نقل از ضمیمۀ کارگری «نامۀ مردم»، شمارۀ ۹۵، ۲۰ اسفند ۱۴۰۳
