نامهای نازدودنی جنبش سندیکایی و چهرههای آن
“ضمیمهٔ کارگری” نامه مردم بهمناسبت انتشار صدمین شماره خواهدکوشید چهرههای درخشان جنبش سندیکایی زحمتکشان را به خوانندگانش بهویژه نسل جوان جنبش کارگری ایران معرفی کند. در این شماره فشردهای از مبارزهٔ رفیق قهرمان “حسن جلالی” ارائه میشود. در شمارههای آینده دیگر چهرهها بهترتیب معرفی خواهند شد.
رفیق حسن جلالی، فرزند شایستهٔ طبقهٔ کارگر
حسن جلالی فرزند تودههای محروم جامعه و یکی از مبارزان پرشور تاریخ جنبش کارگری ـ سندیکایی میهن ماست که متأسفانه آنچنان که باید شناخته نشده است. فعالیت سندیکایی او در دوران پرتلاطم ابتدای پیروزی انقلاب جایگاهی ویژه دارد. او از اعضای هیئت مدیرهٔ سندیکای چاپخانهها و کتاب فروشیها و نیز از مسئولان انجمن همبستگی سندیکاها و شوراهای کارگری تهران و حومه بهعنوان تجمع واحد سندیکایی کشور در سالهای نخست پیروزی انقلاب بود. در آستانهٔ انقلاب پس از آزادی از زندان شاه، نقش او در سازمان دادن و فعالیت سندیکای کارگران چاپخانهها و صنف کتابفروشان در مقطع زمانی اعتصابهای بزرگ طبقهٔ کارگر که سرانجام کمر رژیم سلطنتی را درهم شکست، بسیار مؤثر و بهیاد ماندنی است. بهعلاوه، حسن جلالی در مقام یک فعال آگاه سندیکایی در تقویت جایگاه سندیکاهای کارگریِ صنوف، اتحادِ عمل و انسجام آنها نقشی بارز و فراموش نشدنی داشت. در پرتو تلاشهای شبانهروزی او و دیگر فعالان کارگری، سندیکاهای کارگرانِ صنوف مانند سندیکای کارگران بافندهٔ سوزنی، سندیکای کارگران قناد، سندیکای کارگران کفاش، سندیکای کارگران خیاط، سندیکای کارگران چاپخانهها و کتابفروشان، و تعدادی دیگر سندیکا، در امر اتحاد عمل جنبش سندیکایی در سالهای ۱۳۵۷- ۱۳۶۱ نقش پررنگ و تاثیرگذاری بهجا گذاشتند. کار پیگیر و هدفمند در میان تودههای کارگر خصوصاً کارگران صنوف برای جنبش کارگری- سندیکایی ثمرهایی فراوان داشت. تجمع دهها سندیکا و شورای کارگری در انجمن همبستگی تهران و حومه و سپس زمینههای ایجاد آن در شهرهای آبادان و تبریز نشان داد با فعالیت پیگیر سندیکالیستهایی چون رفیق حسن جلالی کارگران و زحمتکشان سراسر کشور بیش از پیش به ضرورت سازمانیابی در تشکلهای کارگری برای دفاع از حقوق صنفی- سیاسیشان پی میبرند و ضمن ارتقای آگاهی طبقاتی، امکان حضور مؤثر در حیات سیاسی بهسود تحولهای مترقی و تأمین عدالت اجتماعی را مییابند. رفیق حسن جلالی طی این دوره از مؤثرترین فعالان کارگری بود. بهعلاوه، نقش او در مقابله با توطئهها و ترفندهایی که از سوی واپسگرایان و مخالفان وحدت صفهای جنبش کارگری صورت میگرفت، از خاطرهها زدوده نخواهد شد. هنگامی که ارتجاع تدارک سرکوب کامل و بهشکست کشاندن انقلاب را میدید، حسن جلالی از زمره سندیکالیستهایی بود که با هوشیاری و شم طبقاتی به یاران و رفقای خود هشدار میداد. او اعتقاد داشت مخالفت با هرگونه فعالیت سندیکایی مستقل از سوی وابستگان بهظاهر “کارگری” جمهوری اسلامی و خرابکاری و مقاومت آنان در برابر ضرورت تشکل صنفی- سندیکایی میلیونها کارگر و زحمتکش، در واقع نه برداشت غلط، بلکه سیاست حساب شدهای از سوی حاکمیت جدید است و سرانجام آن پایمال شدن منافع زحمتکشان است. تجربه تاریخ که امروز در برابر ماست، درستی تشخیص این فرزند آگاه و شایسته کارگران را ثابت می کند. رفیق حسن جلالی از پایهگذاران کمیسیونهای ورزشی سندیکاهای کارگری بود. او مدتها مسئول ورزش سندیکای چاپخانهها و کتابفروشان و از سازمان دهندگان جشن اول ماه مه توسط کمیسیونهای ورزشی سندیکاها بود که در سال ۱۳۶۰ برگزار شد. مسابقات ورزشی کارگران که بهابتکار سندیکاها برگزار میشد، نقشی مهم در جلب و جذب کارگران به سندیکاها داشت. این مسابقات با کمک زندهیاد “حسین فکری”، چهرهٔ نامآشنای ورزش ایران، انجام شد. رفیق حسن جلالی از کادرهای حزب تودهٔ ایران بود. او در شعبه انتشارات حزب همکار و یاور رفیق “محمد پورهرمزان” بود. فعالیتهای پرثمر انتشاراتی حزب تودهٔ ایران در دوران کوتاه پس از انقلاب تا سرکوب خونین آن در سال ۱۳۶۱- ۱۳۶۲ مرهون زحمات این رفیق قهرمان و فرزند وفادار حزب طبقهٔ کارگر ایران است. سرانجام رفیق حسن جلالی در سال ۱۳۶۱ توسط جمهوری اسلامی بازداشت شد. او در رژیم سلطنتی نیز زندانی سیاسی بود. در زندان بارها و بارها بهدلیل پایبندیاش به آرمان سیاسی و فعالیت سندیکایی شکنجه شد. این فرزند قهرمان زحمتکشان در تمام مدت زندان از مقاومترین زندانیان سیاسی بود. او از قهرمانان مقاومت طبقه کارگر ایران است. در سال ۱۳۶۷ در جریان کشتار دستهجمعی زندانیان سیاسی- “فاجعه ملی”- حسن جلالی بههمراه دهها سندیکالیست و هزاران زندانی سیاسی دیگر اعدام شد. نام حسن جلالی در کنار نامهای درخشان جنبش کارگری ایران همواره زنده خواهد ماند و منبع الهام نسل جوان کارگران میهن ماست!
ضمیمه کارگری «نامهٔ مردم» شمارۀ ۱۰۰، ۲۰ مرداد ۱۴۰۴




