کاروان دریایی غزه، نمادی از یک جنبش جهانی، و ناوگانی فراتر از چند قایق!
تهدید ایتامار بن‌گویر [وزیر امنیت ملی اسرائیل و از طرفداران گروه راست افراطی، تروریستی، و نسل‌کُشِ [“کاچ”]، به مقابله با ناوگان جهانی “صمود” (همبستگی) [برای کمک به فلسطین که از ۵۰ قایق و کشتی کوچک و بزرگ تشکیل شده و هیئت‌هایی از ۴۴ کشور جهان را در خود جای داده است] به‌عنوان یک حرکت تروریستی، نمایانگر این است که اسرائیل تا چه اندازه خطر رشد فعالیت‌های همبستگی از سوی جامعهٔ مدنی را به جایگاه خود در صحنه بین‌المللی جدی می‌گیرد.
برای ابراز حمایت از ناوگان جهانی “صمود” (پایداری) پیش از حرکت برنامه‌ریزی‌شدهٔ آن برای رساندن کمک به غزه در بحبوحهٔ محاصره شدن سرزمین‌های فلسطینی از سوی اسرائیل، مردم در بندر “سیدی بوسعید” در “تونس”گردهم آمدند- ۱۹ شهریورماه ۱۴۰۴ (۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵).
برای درک کامل اهمیت عمیق ناوگان “شناورهای همبستگی” که عازم غزه هستند کافی است به اقدام‌ها و گفتار دولت اسرائیل نگاهی انداخت. هم‌زمان با آغاز به کار ناوگان همبستگی جهانی، آخرین و مهم‌ترین این تلاش‌ها، گفتمان خصمانهٔ اسرائیل شدت گرفته است و بیش از همه در سخنان وزیر امنیت داخلی این دولت، ایتامار بن‌گویر، آشکار شده است.
این وزیر افراطی با لحنی تهدیدآمیز اعلام کرده است همهٔ داوطلبان حاضر در ناوگان “تروریست” هستند و تأکید کرده که با آنان نیز همانند تروریست‌ها رفتار خواهد شد. برای درک معنای هول‌برانگیزِ تروریست خواندنِ کنشگران غیرخشونت‌طلبِ ضدِخشونت به گزارش تحقیقی اخیر روزنامهٔ معروف گاردین که در لندن منتشر می‌شود باید توجه کرد. این گزارش فاش ساخت که از میان شش‌هزار فلسطینی‌ای که طی ۱۹ ماه نخست نسل‌کُشی در غزه بازداشت شدند همگی بنا بر قانونی زندانی شدند که آنان را “جنگجوی غیرقانونی” و در‌نتیجه “تروریست” طبقه‌بندی میکند و به‌این ترتیب امکان حبس ابد آنان را فراهم میکند.
این گزارش تحقیقی نشان داد که اکثر قریب‌به‌اتفاق جمعیت عظیم زندانیان در اسرائیل در واقع غیرنظامی‌ها از جمله کادر پزشکی، معلمان، روزنامه‌نگاران، کارمندان دولت، و کودکان هستند. تعمیم دادن این تعریف سرکوبگرانه و هراس‌آفرین به فعالان بین‌المللی‌ای که مأموریت ازپیش اعلام شده‌شان شکستن محاصرهٔ غزه است، ارزش سیاسی و استراتژیکِ (راهبردیِ) این مأموریت‌ها را از نظر رژیم اسرائیل به‌شدت نشان داده و بر آن تأکید میکند. هراس عمیق اسرائیل از مشارکت جامعهٔ مدنی در طردِ اشغال نظامی سرزمین فلسطین و جنگ علیه مردم آن، پدیده‌‌ای تازه نیست. علی‌رغم اینکه نسل‌کُشیِ جاری صرفاً شکست کامل نظام حقوقی و سیاسی بین‌المللی را برجسته‌تر کرده است درعین‌حال اهمیت روزافزون جامعهٔ مدنی در طرد و نفی آن را نیز برجسته‌تر ساخته است. هنگامی که نخستین قایق همبستگی که توسط “جنبش آزادی غزه” در سال ۲۰۰۸ / ۱۳۸۷ اعزام شده و به غزه رسید اسرائیل به‌شدت خشمگین شد. فعالان حاضر در آن قایق در کسوت سفیرانی مهم عمل کردند و جامعه‌های‌شان را از محاصره اسرائیل بر نوار غزه آگاه ساختند. واکنش تل‌آویو به “ناوگان آزادی غزه” در سال ۲۰۱۰/ ۱۳۸۹ که کشتی “ماوی مرمره” [ترکیه‌ای] را نیز شامل می‌شد مرگ‌بار بود. کماندوهای اسرائیلی ۱۰ نفر از این مبارزان را کشتند و این پیام قاطع را فرستادند که اسرائیل هیچ‌گونه دخالتی را حتی از سوی خیریه‌های شناخته شده و مورد احترام غربی‌ها در جنگ خود علیه فلسطینی‌ها را تحمل نخواهد کرد. از آن زمان برخورد با فعالان به‌منزلهٔ مجرمان به رویه‌ای عادی تبدیل شده است و این واقعیت که حتی یک اسرائیلی نیز تا کنون به‌خاطر خشونت‌های ظالمانه علیه غیرنظامیان پاسخگو نبوده است این امر را تقویت میکند. با این حال این امر مانع از آن نشده است که فعالان همبستگی بارها و بارها – در سال‌های ۲۰۱۱/ ۱۳۹۰، ۲۰۱۵/ ۱۳۹۴، و ۲۰۱۸ / ۱۳۹۷- اقدام به دریانوردی کنند. کاهش تدریجی تعداد این مأموریت‌ها نه به‌دلیل عدم علاقه نداشتن به انجام آن بود، بلکه ناشی از آن بود که برخی کشورهای اروپایی در هماهنگی کردن‌های‌شان با اسرائیل از هیچ تلاشی برای جلوگیری از حرکت این فعالان دریغ نکردند.
این روند با نسل‌کشی جاری به‌طورچشمگیر تغییر کرده است. ابراز همبستگی با فلسطینی‌ها در غزه افزایش یافته و اکنون در بسیاری از جامعه‌های اروپایی برجسته شده است و به‌تدریج حمایت دولت‌های مختلف از جمله اسپانیا (کشوری که آخرین “ناوگان جهانی همبستگی” از آنجا حرکت کرده است) را به‌دست آورده است.
این قایق‌ها که از بارسلون آغاز به حرکت می‌کنند، در طول مسیرشان با دیگر قایق‌ها همراه خواهند شد. آن‌ها به‌طورجمعی محموله‌هایی از مواد حیاتی به غزه خواهند رساند در حالی که از امکان گرفتار شدن و توقیف خود و بار حیاتی‌شان بسیار بیش از احتمال رسیدن به نوار ساحلیِ محاصره شده غزه کاملاً آگاه هستند. این واقعیت تلخ با رویدادهای اخیر بیش از پیش تقویت شده است. برای نمونه، “ناوگان وجدان” در ماه مه گذشته در سواحل مالت هدف حملهٔ پهپادها قرار گرفت. در همین حال، کشتی‌های “مادلین” و “حنظله” نیز در ماه‌های ژوئن و ژوئیه توقیف و مصادره شدند.
پیش از هدف قرار دادن کشتی “مادلین”، وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتز، گرتا تونبرگ، فعال مشهور جهانی را که به کاروان پیوسته بود “یهود ستیز” توصیف کرد. او هشدار داد: “بهتر است بازگردید… زیرا به غزه نخواهید رسید. اسرائیل با هر تلاشی برای شکستن محاصره یا کمک به سازمان‌های تروریستی [بخوان:زن و مرد و کودک فلسطینی] مقابله خواهد کرد.” به کار بردن این خشم وحشیانه، زبان تند، و اقدام‌های خشونت‌آمیز بازتاب مداوم و همیشگی دولت اسرائیل در مقابله با هر فرد یا نهادی است که جرئت کند محاصره غزه را به‌چالش بکشد.
ولی دلیل این خشم چیست؟ این ابتکارهای ظاهراً کوچک و کم‌هزینهٔ ابراز همبستگی به‌تنهایی توان و قدرت شکستن محاصرهٔ غزه یا تدارک تغذیهٔ دو میلیون نفری را ندارند، دو میلیون نفری که هم با تهاجم و نسل‌کُشی و هم ایجاد قحطی و گرسنگی دادن به‌طور هم‌زمان مواجه هستند. اسرائیل از قدرتمندی و اثربخش بودن ابتکارها و اقدام‌های جامعه مدنی در مورد مردم فلسطین کاملاً آگاه است. در واقع، بیشترین حمایت از حقوق و حیات فلسطینی‌ها در سطح جهانی از سوی کسانی که مدعی نمایندگی مردم فلسطین هستند انجام نمی‌شود، بلکه از سوی جامعهٔ مدنی به‌طور گسترده انجام می‌گیرد. این حمایت از سوی جامعه مدنی طیفی وسیع از اقدامهایی را دربر می‌گیرد که عبارت است از: لابیگری سیاسی به‌هدف زیر فشار قرار دادن دولت‌ها، حمایت حقوقی که دولت‌ها را به رعایت قوانین بین‌المللی ملزم میکند، وارد آوردن فشار اقتصادی از طریق تحریم‌های اقتصادی، و از سرمایه‌گذاری مانع شدن، و تحریم‌های فرهنگی و دانشگاهی و بسیج گستردهٔ مردمی در برابر موج خونین وحشیگری و نسل‌کُشی.
بنابراین، ناوگان‌های همبستگی نمادی انسانی و قدرتمند از میزان آمادگی جامعهٔ مدنی برای انجام دادن کاری بشردوستانه است، وظیفه‌ای که درحقیقت دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی باید برعهده گیرند. تهدید آشکار بن‌گویر برای برخورد با فعالان ابتکار همبستگی با خطاب کردن آنان با عنوان “تروریست”، بازتاب مستقیم هراس اسرائیل است و درعمل و مغایر با مقاصد شرارت‌آمیز او تأییدی به‌صراحت از نفوذ فزایندهٔ جنبش همبستگی بین‌المللی حکایت میکند. اگرچه درنهایت این مردم فلسطین، صمود (“پایداری”) آنان، و استقامت‌شان است که ترفندهای اسرائیل را شکست خواهد داد، ولی نباید نقش حیاتی همبستگی جهانی را دست‌کم گرفت. ناوگان‌های آزادی، اقدامهایی مجزا از همدیگر و جداگانه نیستند که تنها بر اساس توانایی‌شان برای رسیدن به غزه قضاوت شوند. بلکه آن‌ها بخش مهمی از فرایند جهانی‌ای بغرنج هستند که سر آخر اسرائیل را در صحنهٔ بین‌المللی به انزوایی عمیق خواهند کشاند، فرایندی که هم‌اکنون به‌طرزی توجه‌برانگیز با موفقیت آغاز شده است.
نوشتهٔ “رمزی بارود”، نویسندهٔ مبارز و مترقی و سردبیر نشریهٔ اینترنتی “گاه‌شمار فلسطین”. [منبع: روزنامه “مورنینگ استار”، ۲۱ شهریورماه ۱۴۰۴ (۱۲ سپتامبر ۲۰۲۵)].
به نقل از «نامۀ مردم» شمارۀ ۱۲۴۳، ۳۱ شهریور ۱۴۰۴
