مصاحبهٔ روزنامهٔ لبنانی النداء، نشریهٔ حزب کمونیست لبنان، با رفیق محمد امیدوار، سخنگوی حزب توده ایران
رفیق امیدوار: پیش از هر چیز مایلم از روزنامهٔ النداء به‌خاطر فراهم آوردن این فرصت برای گفت‌وگو دربارهٔ اوضاع خطرناک خاورمیانه- که نتیجهٔ سیاست‌های مخرب و جنگ‌طلبانهٔ دولت‌های آمریکا و اسرائیل است- تشکر کنم. همچنین، مایلم از این فرصت استفاده کنم و همبستگی رزم‌جویانه‌مان را با حزب کمونیست و مردم لبنان ابراز کنم که دهه‌هاست در معرض تجاوزهای اسرائیل قرار داشته‌اند و برای حفظ حاکمیت ملی و استقلال لبنان مبارزه‌ای قهرمانانه را پیش برده‌اند.
النداء: ایران در هفته‌های اخیر هدف تجاوز اسرائیل و آمریکا قرار گرفته است. موضع حزب تودهٔ ایران در قبال این تجاوز چیست؟
رفیق امیدوار: جنگی که امپریالیسم آمریکا و دولت جنایت‌کار اسرائیل شعله‌ور کردند فاجعه‌ای هولناک بوده است که موجودیت و تمامیت ارضی کشور ما را در معرض خطری جدی قرار داده است. هزاران نفر کشته و زخمی شده‌اند و تخریب زیرساخت‌های تولیدی کشور، مدرسه‌ها، کارخانه‌ها، پل‌ها، بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها، و مراکز پژوهشی از جمله خسارت‌های عظیمی است که این جنگ بر مردم و میهن ما تحمیل کرده است. حزب ما در بیانیه‌ای که در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) منتشر کرد حملهٔ تجاوزکارانهٔ دولت جنایت‌کار اسرائیل و امپریالیسم آمریکا به ایران را قاطعانه محکوم کرد. ما تأکید کردیم که تجاوز نظامی امپریالیسم آمریکا و دولت اسرائیل- که به‌دلیل ارتکاب جنایت علیه بشریت مورد پیگرد دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه قرار دارد- به مبارزهٔ مردم ایران با دیکتاتوری و جنبش آزادی‌خواهانهٔ کشور آسیب می‌رساند. حزب ما خاطرنشان کرد که این حملهٔ غیرقانونی تلاشی است برای تضعیف و در نهایت نابودی ایران در جایگاه یک قدرت مهم منطقه‌یی و هموار کردن راه برای «تغییر رژیم» با هدف استقرار حکومتی وابسته به امپریالیسم و استبدادی که ممکن است به رهبری فردی مانند رضا پهلوی، فرزند شاه مخلوع، شکل گیرد.
مثل همیشه، هدف اصلی این سیاست‌ها در اختیار گرفتن منابع ایران برای سرمایهٔ انحصاری چندملیتی است، هدفی که اکنون در دورهٔ ریاست‌جمهوری ترامپ آشکارا و با تمام توان دنبال می‌شود. طبیعی است که در چنین سناریویی سرکوب نیروهای چپ و مترقی نیز شرط لازم برای پیشبرد این سیاست‌ها- در هر رژیم تحمیل‌شده بر ایران- خواهد بود.
س:اوضاع داخلی ایران در حال حاضر چگونه است و این تجاوز چه پیامدهایی برای مردم ایران داشته است؟
ج: در آستانهٔ جنگ تجاوزکارانهٔ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شاهد تظاهرات گسترده‌ای در سراسر کشور علیه رژیم و سیاست‌های نولیبرالی آن بودیم. این سیاست‌ها، در کنار سال‌ها تحریم‌های مخرب و ناعادلانهٔ آمریکا، ده‌ها میلیون ایرانی را به فقر و فلاکت کشانده است.
حتی بر اساس آمارهای رسمی، نزدیک به ۴۰درصد از جمعیت کشور زیر خط فقر زندگی می‌کنند. همچنین، باید یادآوری کرد که دو سال پیش، پس از کشته شدن مهسا امینی در «گشت ارشاد» به‌دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری، شاهد اعتراض‌های گستردهٔ ضدّحکومتی در بیش از یک‌صد شهر ایران بودیم که در ایران و جهان با عنوان خیزش «زن، زندگی، آزادی» شناخته شد. سال گذشته نیز کارگران، بازنشستگان، زنان، معلمان، جوانان، و دانشجویان صدها تجمع و گردهمایی در اعتراض به شرایط نامطلوب معیشت و سرکوب‌های موجود در کشور برگزار کردند.
حزب ما همواره متوجه این واقعیت بوده است که امپریالیسم آمریکا و متحدان ارتجاعی‌اش در منطقه، از جمله دولت جنایت‌کار نتانیاهو، تلاش داشته‌اند این حرکت‌ها و جنبش‌های اعتراضی را برای تأمین منافع خودشان مصادره کنند. از این رو، ما همواره به‌روشنی اعلام کرده‌ایم که حزب تودهٔ ایران هرگونه دخالت خارجی در امور ایران را قاطعانه محکوم می‌کند. بدیهی است که پس از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، وضع اقتصادی به‌مراتب وخیم‌تر شده است. اینترنت، که ابزار اصلی فعالیت اقتصادی بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط است، [در زمان انجام این مصاحبه] همچنان قطع است. بسیاری از کارخانه‌ها از کار افتاده‌اند و بنا بر گزارش‌هایی که دریافت می‌کنیم، میلیون‌ها کارگر بیکار شده‌اند یا در معرض اخراج قرار گرفته‌اند.
در عین حال، شاهد تشدید سرکوب هرگونه اعتراض در ایران هستیم. در هفته‌های اخیر ده‌ها زندانی سیاسی اعدام شده‌اند، بیش از چهارهزار نفر بازداشت شده‌اند، و حمله‌های نظامی به نیروهای کُرد در ایران و اقلیم کردستان عراق صورت گرفته است. از دیدگاه ما، رژیم حاکم بر ایران مصمم است از وضع کنونی «نه جنگ، نه صلح» برای تحکیم موقعیت خودش و آمادگی در برابر موج‌های جدید ناآرامی‌های اجتماعی استفاده کند که در صورت بازگشت کشور به شرایط عادی [پس از جنگ]، بار دیگر ایران را فرا خواهد گرفت. تصادفی نیست که تندروهای درون حکومت به پایان یافتن جنگ و به نتیجه رسیدن سریع مذاکرات صلح علاقه‌ای ندارند.
س: موضع حزب شما در مورد تجاوزهای مستمر اسرائیل علیه مردم فلسطین در غزه و اخیراً علیه لبنان چیست؟
ج: موضع حزب ما در قبال تجاوزهای اسرائیل علیه مردم فلسطین در غزه طی دهه‌های گذشته کاملاً روشن بوده است. آنچه اسرائیل در غزه انجام داده است و می‌دهد آشکارا نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت است.
قتل‌عام بیش از هفتادهزار فلسطینی، از جمله بیش از بیست‌هزار کودک، نابود کردن تقریباً کامل زیرساخت‌های غزه، و اشغال بخش‌هایی از سرزمین فلسطینیان از طرف شهرک‌نشینان یهودی از هولناک‌ترین جنایت‌هایی است که جهان در قرن بیست و یکم شاهدش بوده است. این جنایت‌ها با حمایت دولت‌های پی‌درپی آمریکا و متحدان آمریکا در اتحادیهٔ اروپا، به‌ویژه دولت‌های بریتانیا و فرانسه، امکان‌پذیر شده است. این سیاست‌های جنایت‌کارانه به لبنان نیز گسترش یافته است. حمله‌های وحشیانهٔ نظامی اسرائیل تا کنون به کشته شدن هزاران انسان بی‌گناه، اشغال شدن بخش‌هایی از خاک لبنان، و وارد آمدن خسارت‌های سنگین به زیرساخت‌های غیرنظامی کشور منجر شده است.
ادامه یافتن این حمله‌ها، به‌رغم اعلام آتش‌بس، نشان می‌دهد که دولت جنایت‌کار اسرائیل هیچ قصدی برای متوقف کردن ماشین جنگی‌اش و چشم‌پوشی از رؤیای تشکیل «اسرائیل بزرگ» ندارد.
س: از دیدگاه حزب مترقی، میهن‌دوست، و مارکسیست شما، آیندهٔ ایران چگونه خواهد بود؟
ج: همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردم، تجاوز نظامی جنایت‌کارانهٔ امپریالیسم آمریکا و دولت نژادپرست اسرائیل خسارت‌های سنگینی به زیرساخت‌های اقتصادی کشور ما وارد کرده است که جبران آن سال‌ها زمان خواهد برد.
این جنگ نه‌فقط آسیب عظیمی به نیروهای مولد کشور وارد کرده است، بلکه شرایط بازتولید اجتماعی در ایران را نیز تهدید می‌کند. ما مصمم هستیم که با این روند مقابله کنیم، زیرا خطری جدی برای آیندهٔ کشور است.
بازسازی کشور مستلزم برقراری صلحی پایدار، حفظ توانایی دفاع از حاکمیت ملی، و همچنین ایجاد تغییرات بنیادین ملی و دموکراتیک در راستای تأمین منافع راهبردی و ملی ایران است. نشست وسیع کمیتهٔ مرکزی حزب ما در ماه مارس ۲۰۲۶ تأکید کرد که یکی از مهم‌ترین وظایف نیروهای مترقی و آزادی‌خواه کشور ایجاد جنبش گستردهٔ صلح در داخل و خارج کشور برای متوقف کردن فوری این جنگ تحمیلی است. شرایط جنگی برای حاکمان ارتجاعی ایران «نعمت» است، زیرا به آنان امکان می‌دهد بحران مشروعیت یا اعتبار و پذیرش اجتماعی حکومت را، که پس از سرکوب خونین مردم معترض به فقر و نابرابری و شکاف‌های طبقاتی ایجاد شده بود، پنهان کنند. یکی از نتایج فوری و زیان‌بار تجاوز آمریکا و اسرائیل وارد آمدن ضربه‌ای جدی به مبارزهٔ مردم ایران برای گذار از دیکتاتوری بوده است، مبارزه‌ای که نشان می‌داد رژیم ایران با بحرانی عمیق در زمینهٔ پذیرش اجتماعی و بقا روبه‌روست. در این شرایط خطرناک، ما معتقدیم که تقویت وحدت ملی در برابر تجاوز امپریالیستی و مقابله با جنگ‌طلبان داخلی هم وظیفه‌ای میهن‌دوستانه و هم وظیفه‌ای انقلابی است. دفع تجاوز، تأمین صلح، و سازمان‌دهی مبارزه با دیکتاتوری فقط از طریق وحدت ملی امکان‌پذیر است.
از دیدگاه حزب ما، شالوده‌های مطالباتی مشترک این وحدت ملی- که کارگران، زحمتکشان شهر و روستا، و همهٔ اقشار مردمی جامعه را در بر می‌گیرد- عبارت است از:
¨ آتش‌بس فوری
¨ صلح پایدار
¨ آزادی زندانیان سیاسی -عقیدتی
¨ حفاظت از جان شهروندان و زیرساخت‌های کشور
¨ پایان دادن به سیاست‌های نولیبرالی
¨ تحقق حقوق برابر برای همه اقوام و مردم ایران
¨ حفظ استقلال، حاکمیت ملی، و تمامیت ارضی کشور
پیام شما به مردم منطقه چیست؟
ج: سیاست‌های توسعه‌طلبانه و سلطه‌جویانهٔ امپریالیسم جهانی، همراه با متحدان منطقه‌یی‌اش و رژیم‌های ارتجاعی منطقه، عامل اصلی دهه‌ها جنگ و ویرانی در خاورمیانه بوده است.
امروزه طرح تهاجمی «اسرائیل بزرگ» که دولت ترامپ و نیروهای راست افراطی در حزب جمهوری‌خواه آمریکا از آن حمایت می‌کنند، بیانگر مرحله‌ای جدید از سیاست‌های بلندمدت امپریالیسم در خاورمیانه و تهدیدی جدی علیه مردم منطقه و نیروهای دموکراتیک آن است. ما در مبارزه با این سیاست‌های تجاوزکارانه و برای ایجاد منطقه‌ای عاری از جنگ، تجاوز، و سلاح هسته‌یی منافع مشترکی داریم. به رسمیت شناختن حق مردم فلسطین برای تشکیل کشور و دولت مستقل خودشان و پایان دادن به اشغال همهٔ سرزمین‌های عربی از سال ۱۹۶۷ بخشی اساسی از این مبارزه است.
من معتقدم که جنبش کمونیستی و جنبش کارگری منطقه می‌تواند نقش ویژه و مهمی در این مبارزه ایفا کند، به شرط آنکه همگی در کنار یکدیگر، با صدایی واحد و نیرومند، مردم منطقه را علیه تجاوز و جنگ و در راه صلح، حقوق دموکراتیک، و آزادی‌های مردمی بسیج کنیم.
به نقل از «نامۀ مردم» شمارۀ ۱۲۶۱، ۱۱ خرداد ۱۴۰۵
