این فقط آغاز کار است
پیروزی دانشجویان و جوانان در محل رصدخانه دهلی، فصلی نو در تاریخ هندِ مستقل رقم زده است. این پیروزی بهروشنی نشان میدهد این رویداد آغازی برای پایان حکومت اقتدارگرای هند تحت رهبری حزب “بهاراتیا جاناتا” (BJP) بهریاست “نارندرا مودی” میتواند باشد. همانگونه که “آبهیجیت دیپکه”، بنیانگذار “حزب سوسکهای خلق” (CJP)، در سخنرانی پیروزی خود اشاره کرد، این اظهارات رئیس دیوانعالی هند در ۱۵ ماه مه / ۲۵ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ بود که جوانان بیکار را به “سوسک” تشبیه کرد و موجی عظیم از خشم و اعتراض را بهراه انداخت، موجی عظیم از واکنش به سخنان رئیس دیوانعالی که سرانجام تشکیل این حزب را موجب شد. خشم جوانان و دانشجویان که در ابتدا در فضای آنلاین بازتاب یافته بود، پس از افشای درز سؤالهای “آزمون سراسری پزشکی” (NEET) و خودکشیِ تأسفبار ۲۲ دانشجو در پی آن به کف خیابانها کشیده شد.
غلبه بر سرکوبِ دولتی
همهٔ جهان شاهد بود که دولت مرکزی هند از روشهایی گوناگون برای سرکوب این اعتراضها استفاده کرد. خدمات تلفن همراه و اینترنت در محل برگزاری اعتراضها و منطقههای اطراف آن قطع شد. دانشجویان و جوانانی که هزاران نفر از آنان در رصدخانه گرد آمده بودند، در روز راهپیمایی بهسوی پارلمان از سوی نیروهای پلیس بهشدت مورد حمله قرار گرفتند و محل تجمع راهپیمایان نیز به ویرانی کشیده شد. با وجود خشونتهای اعمال شده توسط دولت، علیه اعتراض کنندگان پروندهسازی نیز شد. بااینهمه، اعتراض کنندگان هراسی به خود راه ندادند و روز بعد با وجود محدودیتهایی که برای سفر در مرکز دهلی اعمال شده بود – بهویژه تعطیلی ایستگاههای مترو و ممنوع شدن تجمع در رصدخانه – معترضان بهتعدادی زیاد بازگشتند. در واقع در سراسر کشور و حتی در کشورهای دیگر هم سازمانهای دانشجویی و جوانان در ابراز همبستگی با اعتراضهای دهلی گردهماییهایی اعتراضی برگزار کردند. کمکهای پزشکی و حقوقی برای معترضان از سوی گروهها و افراد مختلف سرازیر شد. آب و غذا توسط شهروندان نگران و سازمانهای داوطلب به محل برگزاری تظاهرات رسانده میشد. سازمانهای دانشجوییای مانند “فدراسیون دانشجویان هند” (SFI)، “فدراسیون دانشجویان سراسر هند” (AISF)، و “انجمن دانشجویان سراسر هند” (AISA) حمایتهایی را از گوشهوکنار کشور جلب کردند. کارزارهای آنلاین “حزب سوسکهای خلق” (CJP) نیز به شکل گرفتن حمایتهای خودجوش در بین مردم انجامید. درنهایت، این همگرایی جنبشها و مردم توانست دولت مرکزی را بهزانو درآورد و استعفای وزیر آموزش و پرورش هند را موجب شود. فراموش نباید کرد که نخستوزیر هند، نارندرا مودی، برای حمایت از “دارمندرا پرادهان” که در دوران مسئولیتش فساد گسترده و سوءِمدیریت در آموزش و پرورش کشور حاکم بود تمام تلاش خود را بهکار گرفت هرچند که سرانجام ناگزیر به تسلیم شد. بیتردید این رویداد همهٔ نیروهای دموکرات و سکولار را امیدوار ساخت که پیوند اقتدارگرایانه میان سرمایهداری، سیاستهای کمونالیستی، و ساختار حاکم بر هند امروز را میتوان شکست داد.
سازمانهای مترقی دانشجویی و حزبهای چپ
در مورد بخش آموزشی کشور با تمام قوا در برابر “سیاست ملی آموزش و پرورش ۲۰۲۰” (NEP 2020) باید مبارزه کرد. این سیاست سرچشمهای است که سه اصل اساسی تمرکزگرایی، تجاریسازی، و اشتراکیسازی، از آن سرچشمه میگیرد. این سیاست همچنین برای فسادِ گسترده و سوءِمدیریت کامل در بخش آموزشی راه را هموار میسازد. ازاینروی، “فدراسیون دانشجویان هند” (SFI) در سراسر هند برای اصلاحات در نظام آموزشی به برگزار کردن تجمعهایی اعتراضی دست زده است. “کانتی کوماری”، رهبر یکی از این تجمعهای اعتراضی در “نالاندا”، واقع در ایالت “بیهار”، “رئیس ایالتی” (SFI)، و چند تن از رفقای او، تا همین دیروز در زندان بودند. بنابراین کاملاً طبیعی بود که “رئیس ایالتی” در این جنبش اعتراضی برای پاسخگو کردن مسئولان شرکت کند.
سازمانهای دانشجویی چپ و مترقی از همان آغاز این جنبش اعتراضی در کنار “حزب سوسکهای خلق”، حزبی که هستهٔ اصلی سازمان دادن این جنبش اعتراضی بود، فعالیت کردند. “آدارش ساجی”، رئیس “فدراسیون سراسری دانشجویان هند” (SFI)، و “آیشی گوش”، دبیر مشترک این فدراسیون، همراه با “آبهیجیت دیپکه” (بنیانگذار حزب سوسکهای خلق) دست به اعتصاب غذا زدند. پس از پیروزی این جنبش اعتراضی، “حزب سوسکهای خلق” از حمایت و راهنمایی “رئیس ایالتی” و دیگر سازمانهای دانشجویی مشابه بهطور رسمی قدردانی و سپاسگزاری کرد. “آشوتوش رانکا” در توییتی نوشت: “شما واقعاً در این جنبش نقشی تعیینکننده داشتید.” استعفای وزیر آموزش و پرورش دولت مرکزی تنها گام نخست بود. اکنون پروندههایی که علیه معترضان بهطور ساختگی تشکیل شدهاند باید مختومه اعلام شوند و علیه تمام نیروهای پلیسیای که بهطور وحشیانه به دانشجویان و جوانان ما حمله کردند اقدام قانونی باید صورت گیرد. خانوادههای قربانیان فاجعهٔ “آزمون” (NEET) باید غرامت دریافت کنند. درنهایت، “سازمان ملی آزمونها” باید منحل شود و “سیاست ملی آموزش و پرورش ۲۰۲۰” نیز باید لغو شود. سازمانهای دانشجویی چپ و مترقی از جمله “فدراسیون دانشجویان هند” با ادامه دادن به بالا بردن روحیهٔ مبارزه همچنان برای تحقق این خواستها پافشاری میکنند.
حزب کمونیست هند (مارکسیست) و حزب های چپ از همان ابتدا در کنار این جنبش اعتراضی ایستادند، زیرا ما بر این باوریم که آموزش دموکراتیک، سکولار، و علمی برای همگان باید قابل دسترسی باشد. ما خواستار آن شدیم که مسئله دانشجویان پیش از هر موضوعی دیگر در پارلمان به بحث گذاشته شود. رهبران و نمایندگان پارلمانی ما [حزب کمونیست هند (مارکسیست)] حتی پیش از آنکه این اعتراضها به جنبشی تودهای تبدیل شود به دیدار دانشجویان رفتند و حمایت و همبستگیشان را با آنان اعلام کردند. نقش نیروهای چپ در این جنبش اعتراضی چنان برجسته بود که رسانههایی مانند “وایر” (The Wire) و روزنامههایی مانند “تایمز آو ایندیا” (Times of India) ناگزیر شدند نقش ما و سازمانهای دانشجویی را در موفقیت این جنبش بهرسمیت بشناسند. اعتصاب غذای “سونام وانگچوک” نیز سهمی مهم در جلب حمایت گستردهتر از این جنبش اعتراضی داشت. مایه دلگرمی است که چهرههایی برجسته از حوزههای گوناگون از جمله ورزش، هنر، سینما، و فرهنگ نیز در حمایت از این جنبش به میدان آمدند.
موجهای مقاومت
بزرگترین دستاورد این مبارزه از میان رفتن ترس است. نسل “زد” (Z) نشان داده است دوران ترسیدن و کنار کشیدن از مبارزات به پایان رسیده است. مبارزات متحد پیروز خواهند شد. این نیز یکی دیگر از دستاوردهای مهم این جنبش اعتراضی است. پنج سال پیش نیز مبارزه یکساله و حماسی کشاورزان و کارگران کشاورزی که در جریان آن حدود ۷۰۰ نفر جان باختند همین واقعیت را ثابت کرد. سه قانون کشاورزی که با وجود مخالفت شدید اپوزیسیون بهشکلی غیردموکراتیک در پارلمان بهتصویب رسانده شده بودند سرانجام از سوی همان پارلمان لغو شدند. این نخستین موردی بود که “دلاور سینه ستبر” (عنوانی که مودی در سال ۲۰۱۴ / ۱۴۰۳مدعی آن شد) در برابر ارادهٔ مردم که در مبارزات متحد آنان تجلی یافته بود وادار شد تسلیم گردد. استعفای وزیر کنونی آموزش و پرورش دومین نمونه از این دست تسلیم شدن است.
سازمانهای زنان برای اجرای فوری سهمیهبندی زنان در پارلمان و مجمعهای قانونگذاری ایالتها در حال مبارزه هستند. همین یکی دو ماه پیش اعتراضهای خودجوش کارگران در سراسر شمال هند شکل گرفت. پیش از آن نیز بهابتکار حزب کمونیست هند (مارکسیست)، “جان آکروش جاتا”ها (راهپیماییهای خشم مردم) در ۱۳ ایالت شمال هند برگزار شد و مسائل معیشتی مردم را در مرکز توجه قرار داد. پیش از آن هم اتحادیههای کارگری مرکزی اعتصابی عمومی را با موفقیت برگزار کردند، اعتصابی عمومی که “ائتلاف متحد دهقانان” نیز از آن حمایت کرد. بهطورخلاصه، کشور امواجی از مقاومت را شاهد است که در آنها زنان، کارگران، کشاورزان، کارگران کشاورزی، دانشجویان، و جوانان همگی در مخالفت با ائتلاف حاکمیتی “آراساس -بیجیپی” (RSS-BJP) به میدان آمدهاند. اکنون زمان آن رسیده است که اتحاد همهٔ نیروهایی که در مسیر مبارزه گام برمیدارند را حفظ کنیم، سازمانها و نیروهای اجتماعیای بیشتر را در این مسیر مبارزه با یکدیگر متحد کنیم و جنبشهایی هدفمند و متمرکز را برای کنار زدن حزب “بیجیپی” در هر جا که قدرت را در دست دارد چه در سطح دولت مرکزی و چه در ایالتها سازمان دهیم. حزبهای “آراساس” و “بیجیپی” بار دیگر تاکتیک نخنمایشان را بهمنظور تفرقهافکنی میان مردم و شکستن اتحاد آنان آغاز کردهاند. این بار آنها [این دو حزب] با پیش کشیدن مسئله سهمیهبندی میکوشند جامعه دانشجویی را دچار تفرقه کنند. نسل “زد” در برابر این ترفندهای رذیلانه باید هوشیار بماند، متحد بایستد، و برای مقابله با کمبود فرصتهای کافی افزایش ظرفیتهای آموزشی و ایجاد مشاغل بیشتر را خواستار شود. همزمان، برای پاکسازی جامعه هند از این سموم، بهویژه در عرصههای آموزشی و فرهنگی، به جنبشی گسترده علیه “آراساس” نیز نیاز است. درنهایت، نوفاشیستها توسط این جنبشهای جدید بهزانو درخواهند آمد.
درود آتشین به همهٔ کسانی که در این اعتراضهای حماسی در رصدخانهٔ دهلی شرکت کردند، از آن حمایت کردند، و آن را به گوشهوکنار کشور گسترش دادند!
نوشتهٔ “ام. ای. بیبی”، دبیرکل حزب کمونیست هند (مارکسیست)،
به نقل از «نامۀ مردم» شمارۀ ۱۲۶۷، ۲ شهریور ۱۴۰۵