پیروزی لولا در انتخاباتی سرنوشت‌ساز: برزیل برای برداشتن گام‌های بلندتر آماده می‌شود!
حزب تودهٔ ایران بازگشت سرنوشت‌ساز لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، به قدرت را به مردم برزیل و همهٔ نیروهای ترقی‌خواه صمیمانه شادباش می‌گوید.
سیاست‌های دولت لولا به نجات میلیون‌ها نفر برزیلی از دام گرسنگی و فقر کمک کرده و پیوسته بر نیازها و منافع مادّی مردم برزیل، به‌جای سود شرکت‌های بزرگ و طرح‌ها و توطئه‌های گوناگون سران ثروتمند آن کشور، تأکید داشته است.
شعار رسمی کارزار انتخاباتی لولا برای انتخاب مجدد این بود: «برزیل برای برداشتن گام‌های بلندتر آماده است!»
رقیب لولا دا سیلوا در این انتخابات سرنوشت‌ساز برای آیندهٔ برزیل فلاویو بولسونارو، پسر ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور سابق و بدنام برزیل بود که به‌دلیل تلاش برای راه انداختن کودتا پس از شکست خوردن از لولا در انتخابات ریاست‌جمهوری چهار سال پیش اکنون دوران محکومیت ۲۷ ساله‌اش را در حبس خانگی می‌گذراند. خودِ بولسونارو پسر نیز بیش از دو دهه سابقهٔ طولانی درگیر بودن با پرونده‌های جدی قضایی دارد، از جمله اتهام‌های رسمی فساد، اختلاس، سوءاستفاده از منابع مالی عمومی، پول‌شویی، فرار مالیاتی، و رهبری یک سازمان تبهکار. اینکه چگونه فردی، با چنین سابقه‌ای، اساساً توانسته است نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شود موجب حیرت و انزجار بخش بزرگی از جامعهٔ برزیل شده است.
اگرچه بولسونارو پسر در دور نخست انتخابات، در ۵ اکتبر (۱۳ مهر) از لحاظ درصد آرا پیشتاز بود، بسیج گستردهٔ پایگاه اجتماعی لولا و کارزار هدفمند و حساب‌شده در شبکه‌های اجتماعی به رئیس‌جمهور فعلی کمک کرد که در دور دوم پیروز شود. این امر منجر به دو رویداد بی‌سابقه در تاریخ سیاست در برزیل از زمان احیای دموکراسی در سال ۱۹۸۹ و در پی بیش از دو دهه حکومت نظامی خشن (۱۹۶۴ تا ۱۹۸۵) شد. نخست، برای اولین بار نامزدی که در دور نخست انتخابات رأی بیشتری آورده بود نتوانست در دور دوم پیروز شود. و دوم، پیروز انتخابات برای چهارمین بار به ریاست‌جمهوری رسید که رخدادی تاریخی است. این نتیجه به‌روشنی میزان چرخش در آرای انتخاباتی و اهمیت این پیروزی را نشان می‌دهد که در سایهٔ حمایت گستردهٔ جوامع فقیر و حاشیه‌نشین برزیل از لولا و نوع سیاست‌ورزی و شیوهٔ حکومتی که او نمایندگی می‌کند به دست آمد.
این پیروزی در شرایطی به دست آمد که دولت ترامپ در آمریکا، متحدان منطقه‌یی‌اش، و غول‌های فناوری مانند شرکت متا (مالک فیسبوک و واتساپ) آشکارا از نامزدی بولسونارو جوان از جناح راست افراطی حمایت می‌کردند. بنا بر گزارش‌ها، متا می‌کوشید مطالبی را که به سود بولسونارو بود در پلتفرم‌های متعدد این شرکت- که در میان مردم عادی برزیل مخاطبان بسیار گسترده‌ای دارند- بیش از مطالب متمایل به لولا، حزب کارگران (PT)، و دیگر نیروهای ترقی‌خواه و دارای گرایش‌های چپ در برزیل تقویت کند و رونق بخشد.
به گزارش رسانه‌ها، در روز برگزاری انتخابات نیز متحدان بولسونارو تلاش کردند با ایجاد اختلال در حمل‌ونقل عمومی در شهرهای بزرگ کارگری مانند سائوپولو و همچنین در سالوادور مانع بسیج و حضور رأی‌دهندگان در پای صندوق‌های رأی شوند یا در آن اخلال ایجاد کنند. طبق قوانین برزیل، دسترسی رأی‌دهندگان به حوزه‌های رأی‌گیری از جمله با ارائهٔ خدمات حمل‌ونقل عمومی رایگان با حداکثر ظرفیت و در فواصل زمانی معمول در روز انتخابات تضمین شده است.
به همین دلیل بود که پس از آنکه دست‌کم ۷۵ اتوبوس متعلق به شهرداری سالوادور در پایانه‌های اتوبوس‌رانی متوقف شدند و اجازهٔ حرکت به آنها داده نشد، دادگاه منطقه‌یی انتخابات در ایالت باهیا (TRE-BA) حکم بازداشت پابلو سوزا، دبیر حمل‌ونقل شهر سالوادور را به اتهام ایجاد مانع در رأی‌گیری صادر کرد. سالوادور، شهری با اکثریت جمعیت آفریقایی‌تبار، یکی از پایگاه‌های اصلی حمایت از لولاست. ولی برونو ریس، شهردار آن شهر، از متحدان بولسونارو است. در سائوپولو، جایی که دادگاه انتخابات به‌صراحت شهرداری را موظف کرده بود همهٔ ناوگان اتوبوس‌رانی روزهای کاری را به کار گیرد، پس از انتشار گزارش‌هایی مبنی بر اینکه عصر یکشنبه فقط ۶۰درصد اتوبوس‌ها کار می‌کردند، ستاد انتخاباتی لولا شکایت‌هایی رسمی به دادگاه ارائه کرد. پس از آن مشخص شد که پلیس فدرال برزیل فعالانه در حال تحقیق دربارهٔ احتمال وقوع جرایم انتخاباتی مرتبط با کمبود وسایل حمل‌ونقل در پنج ایالت باهیا، سائوپولو، پیاویی، سرژیپی، و آلاگواس است. دیوان عالی برزیل نیز تشخیص داد که این کمبودها سلامت و اعتبار روند رأی‌گیری را تهدید می‌کند. در واکنش به درخواست اضطراری دولت، کریستیانو زانین، قاضی دیوان عالی، دستور داد رأی‌گیری در سراسر کشور به مدت دو ساعت تمدید شود. به این ترتیب، پایان رأی‌گیری از ساعت ۵ عصر به ساعت ۷ شب به وقت برازیلیا تغییر کرد تا اختلال‌های ناشی از حمل‌ونقل جبران شود و شهروندان نیز بتوانند رأیشان را به صندوق بیندازند.
ستاد انتخاباتی بولسونارو پسر نیز رسماً درخواست کرده بود ساعت رأی‌گیری در ۱۷ شهرداری با گرایش مشخص به راست محافظه‌کار تمدید شود، زیرا بارندگی‌های سیل‌آسا، سیلاب، و قطع برق ممکن بود در این مناطق بر میزان آرای او تأثیر منفی داشته باشد.
پیروزی نامزد مترقی در انتخابات برزیل، در دوره‌ای تاریک که نیروهای راست افراطی با حمایت طبقهٔ حاکم در ایالات متحد آمریکا در سراسر آمریکای جنوبی بار دیگر قدرت گرفته‌اند، تحولی مهم دلگرم‌کننده و مایهٔ امیدواری است. با این حال، باید برای تقویت تلاش‌ها در دفاع از حاکمیت و دموکراسی برزیل آماده بود، زیرا اینکه بولسونارو نتایج انتخابات را نمی‌پذیرد و از پذیرش شکست خودداری می‌کند، به‌روشنی نشان می‌دهد که تلاش‌ها برای زیر سؤال بردن قانونی و برحق بودن این پیروزی همچنان ادامه دارد و روند دموکراتیک در آن کشور همچنان با تهدید روبه‌روست.
یادآور می‌شویم که پس از انتخابات، دیوان عالی کشور به فلاویو بولسونارو دستور داد که گذرنامه‌اش را تحویل دهد. ظاهراً این اقدام در پی اظهارات علنی برادر او ادواردو صورت گرفت که گفته بود در صورت شکست خوردن فلاویو، اعضای اردوگاه بولسونارو باید از کشور فرار کنند.
حزب تودهٔ ایران، حزب طبقهٔ کارگر ایران، از انتخاب مجدد لولا به گرمی استقبال می‌کند، انتخابی که می‌تواند چراغی روشن در دوران بی‌ثباتی جهانی و مایهٔ امیدواری برای میلیون‌ها نفر از طبقهٔ کارگر و تهی‌دستان برزیل و جهان باشد.
۴ آبان ۱۴۰۵ (۲۶ اکتبر ۲۰۲۶)
حزب تودهٔ ایران